หนึ่งในประเภทของละครที่นิสิตนักศึกษาหลาย ๆ ที่เลือกจะหยิบมาทำก็คือละครเพลงหรือที่มักเรียกว่ามิวสิคคัล ซึ่งอาจจะมาตามเทรนด์ของค่ายใหญ่ ๆ ที่ทำออกมาเป็นกระแสอยู่เนือง ๆ และก็คงไม่แปลกที่มันจะเป็นสิ่งที่ “ตลาด” คาดหวังกับละครเวทีปัจจุบันเช่นที่นักศึกษาแขนงวิชาธุกิจดนตรี มหาวิทยาลัยมหิดลค้นพบจากการศึกษาทางการตลาดก่อนตัดสินใจที่จะทำ “อิน-จัน เดอะมิวสิคคัล” เป็นโครงการภาคปฏิบัติ

เอาล่ะ ไม่ว่ามันจะเป็นเพราะผลการวิจัย หรือกระแสอะไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ผู้เขียนมักกังวลเวลาไปชมละครเวทีของนักศึกษานั้นคือ “คุณภาพ” และ “ความเข้าใจ” ในสิ่งที่ตัวนักศึกษาเลือกที่จะสร้างสรรค์ออกมา ซึ่งหลาย ๆ ครั้งมันก็ค่อนข้างน่าผิดหวังและล้มเหลวเพราะสิ่งที่หลายกลุ่มนักศึกษาต้องการคือเสียงกรี๊ดและช่อดอกไม้จากเพื่อน ๆ แต่ไม่ได้ใส่ใจถึงคุณค่าในศิลปะที่ตัวเองใช้เป็นเครื่องมือ

แต่สำหรับ “อิน-จัน เดอะมิวสิคคัล” ก็สร้างความแปลกใจให้กับผู้เขียนได้เหมือนกัน เมื่อนักศึกษาที่ไม่ได้เรียนตรงด้านศิลปะการแสดงหรือศาสตร์ละครเวที กลับสร้างงานดี ๆ ที่มีมาตราฐานค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกันในระดับอุดมศึกษาด้วยกัน และนั่นเป็นสิ่งที่ผู้เขียนไม่ค่อยได้พบเจอกันบ่อยเสียเท่าใดนัก

“อิน-จัน เดอะมิวสิคคัล” เป็นละครเพลงว่าด้วยเรื่องการเดินทางแห่งชีวิตของแฝดสยาม อิน และ จัน ที่เกิดมาในสภาพที่แปลกประหลาดต่างจากคนทั่วไปจนถูกกล่าวหาว่าเป็นกาลกิณี ก่อนจะถูกชาวอเมริกันพาไปทัวร์โชว์ตัวในต่างประเทศ สร้างชื่อเสียงและเงินทอง ก่อนจะต่อสู้กับชะตากรรมของตัวเองทั้งด้านครอบครัวและปัญหาต่าง ๆ ที่รุมเร้าจากสังคมรอบข้าง และจุดสุดท้ายของชีวิต “คู่”

ในแง่หนึ่ง บทละครเพลงของ “อิน-จัน เดอะมิวสิคคัล” ก็เหมือนอัตชีวประวัติของทั้งคู่ ที่เลือกหยิบช่วงเวลาสำคัญ ๆ ของชีวิตมาถ่ายทอดเป็นละคร แต่มีการตีความและใส่รายละเอียดด้านอารมณ์และความรู้สึก ก่อนจะหยิบมันมาถ่ายทอดเป็นบทเพลงต่าง ๆ ซึ่งถ้าเอาโดยพื้นฐานและ บทละครดังกล่าวก็เล่าเรื่องอย่างตรงไปตรงมา คงเส้นคงวาอยู่กับเนื้อหาและการเดินทางของอินและจันโดยไม่ออกไปข้องแวะส่วนที่ไม่จำเป็นและไม่ควรจะมีในละคร ซึ่งนั่นทำให้เนื้อหาของละครมีโฟกัสที่ดีและกระชับ แม้ว่าน่าจะเสียดายอยู่บ้างที่บทละครไม่ได้ขยี่้และหยิบชูแก่นเรื่องออกมาแสดงให้เห็นได้ชัดเจนมากนัก อาจจะมีบ้างที่ละครลงไปดื่มด่ำกับอารมณ์และความรู้สึกของตัวละคร แต่ความต่อเนื่องและจังหวะของบทยังไม่ลงตัวมากพอที่จะทำให้ผู้ชมรู้สึกอินกับส่วนนั้นได้ลึกซึ้งนัก โดยสิ่งที่เป็นอุปสรรคสำคัญคือลำดับเวลาในเรื่องที่กระโดดข้ามไปค่อนข้างรวดเร็ว เช่นจากฉากหนึ่งไปอีกฉากนั้นกินระยะเวลาสิบกว่าปีหรือมากกว่านั้น ทำให้การปะติดปะต่อของรายละเอียดต่าง ๆ ไม่ค่อยต่อเนื่อง

แต่ถ้ามองในแง่ของความเป็นบทละครเพลงแล้ว บทเพลงต่าง ๆ ของละครก็นับว่ามีการเลือกใช้คำที่ไพเราะมากพอสมควร และไม่ใช้ประโยคหรือคำที่เชยหรือฟุ่มเฟือยแบบที่เรามักเห็นจากเพลงดาษ ๆ ในท้องตลาดทั่ว ๆ ไป ซึ่งจุดนี้กลายเป็นจุดแข็งสำคัญเมื่อนำไปผสมกับดนตรีและการเรียบเรียงเสียงประสานต่าง ๆ ก็กลายเป็นบทเพลงที่ไพเราะเอามาก ๆ (ซึ่งโดยส่วนตัว ผมว่าเพลงนี้ดีกว่าเพลงจากมิวสิคคัลหลายเรื่องเสียด้วยซ้ำ)

เครดิตสำคัญที่ควรจะถูกพูดถึงคือ อาจารย์นพีสี เรเยส ที่เป็นทั้งผู้กำกับและเขียนบทละครเพลง และธีรภัทร มีเดช ซึ่งรับหน้าที่ผู้กำกับดนตรี / ร่วมประพันธ์และเรียบเรียงดนตรี ซึ่งได้สร้างสรรค์ผลงานที่ดีและมีคุณภาพให้นักศึกษาได้มีโอกาสแสดงฝีมือได้อย่างประทับใจผู้ชม และเป็น “ทิศทาง” ที่ถูกและควรในการใช้ศิลปะแขนงต่าง ๆ เพื่อสร้างงาน “ละครเวที” ดี ๆ สักเรื่อง

จากแกนในการสร้างสรรค์ดังกล่าวที่แข็งแรงมากพอควร จึงทำให้แขนงส่วนประกอบต่าง ๆ ของละครจึงไปได้ถูกที่ถูกทาง ไม่ว่าจะเป็นวงดนตรีที่อำนวยเพลงโดย ธีรภัทร มีเดช ซึ่งบรรเลงได้อย่างมีพลังสมกับเป็นอนาคตนักดนตรีของชาติ หรือบรรดานักแสดงที่หลายคนศึกษาด้าน Voice อยู่ก็ได้มีโอกาสแสดงความสามารถที่ตัวเองฝึกฝนมาได้อย่างเต็มที่

ในด้านการแสดงนั้น คงอาจจะต้องตำหนิบ้ากับการแสดงที่ดูยังมีการได้รับอิทธิพลจากละครทีวีอยู่ เช่นการพยายามเค้นอารมณ์ หรือปั้นสีหน้าเกินความเป็นจริง รวมไปถึง Blocking ในหลาย ๆ จังหวะที่ดูแล้วขัด ๆ ใจเช่นการเอะอะหันหน้ามาคุยกับผู้ชมแทนที่จะคุยกับตัวละครด้วยกัน ซึ่งนี่น่าเป็นความเข้าใจผิด ๆ อยู่บ้างกับการแสดงละครเวทีที่ต่างจากการโชว์ หรือฉากเต้นรำที่อาจจะยังดูหน่อมแน้มและคิกขุเมื่อเทียบกับความจริงของละครอยู่ และหวังว่านี่จะเป็นบทเรียนสำคัญให้ไปพัฒนาและปรับแก้ไขต่อไปในอนาคต แต่ในหลาย ๆ ฉากนั้น นักแสดงไม่ว่าจะเป็นนักแสดงนำและหมู่คอรัสก็แสดงได้ดี ไม่เกร็งหรือกดดันมากเกินไป ซึ่งนั่นทำให้ผู้ชมรู้สึกสนุกและครื้นเครงไปกับจังหวะสนุก ๆ บนเวทีได้

นอกจากนี้ นักแสดงบางคนก็ค่อนข้างจะโดดเด่นเป็นพิเศษจนน่าจดจำและหวลคิดถึงอนาคตของเขาไม่ได้ เช่น พีรวิชช์ ปุณระตระกูล ที่อาจจะไม่ได้รับบทตัวละครเอก แต่ในทุกฉากที่เขาออกมานั้นกลับแสดงได้อย่างตรึงตราผู้ชมมากพอสมควร ไม่ว่าจะเป็นศักยภาพด้านการแสดงและการร้องเพลงซึ่งกลมกลืนกันได้เป็นอย่างดี ในขณะที่ตัวละครเอกอย่าง ตุลานันท์ นรเศรษฐ์พิศาล (อิน) บดินทร์ ปิยะธนะศิริกุล (จัน) เฟื่องลดา ประวัง​(แม่อิน-จัน) และ สิริคนางค์ สุธีราวุธ ก็แสดงพลังเสียงออกมาได้อย่างทึ่งพอ ๆ กัน

แม้ว่า “อิน-จัน เดอะมิวสิคคัล” อาจจะยังมีปัญหาอยู่อีกหลายอย่างที่ยังไม่ลงตัว เช่นการออกแบบศิลป์ที่ยังขาด ๆ เกิน ๆ ต่อเนื่องไปจนเทคนิคเวทีต่าง ๆ แต่ถ้ามองในภาพรวมของเนื้อหาและแกนของโปรดักชั่นแล้ว ต้องยอมรับว่าละครจากวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดลเรื่องนี้ มีความสดและพลังของการสร้างสรรค์มากพอสมควรเมื่อเทียบกับวัยและประสบการณ์ของนักศึกษาที่เป็นทีมงานหลักของละคร และคงจะดีไม่น้อยถ้าพวกเขาตักตวงประสบการณ์จากงานดี ๆ ที่มาค่อนข้างจะ “ถูกทาง” อย่างนี้และเรียนรู้เพื่อที่ในอนาคตอาจจะมีพวกเขาบางคนได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของวงการละครเวทีหรือวงการเพลงมืออาชีพในบ้านเรา

ซึ่งสำหรับผม “อนาคต” เหล่านั้น ดู “มีอนาคต” มากพอสมควรเลย

ดู…โอ้: ละครสั้น ๆ สี่เรื่องที่นำมาร้อยเรียงต่อกันโดยใช้นักแสดงเพียงสองคน กลายเป็นเหมือนกาแฟรสกลมกล่อมอย่างดี เพราะแม้ว่าบทละครที่หยิบนำมานั้นจะเป็นเรื่องราวง่าย ๆ สนุกจนถึงตลกโปกฮา แต่ก็ยืนพื้นอยู่บนความสัมพันธ์ปรกติที่มนุษย์ทั่วไปสามารถหยิบจับได้อยู่รอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ของเพื่อนที่เป็นทั้งที่ปรับทุกข์ ปรึกษา เม้าท์แตก อิจฉา ฯลฯ ซึ่งถ้าเรามองให้ดีแล้ว สิ่งเหล่านี้ก็อยู่ไม่ไกลจากตัวเราเลยแม้แต่น้อย ขณะเดียวกัน การนำเสนอออกมาก็ทำอย่างเรียบง่ายแต่เพลิดเพลิน ไม่เยิ่นเย้อ รวมทั้งนักแสดงสองคนที่รับบทก็เข้าขากันได้อย่างดีจนทำให้จังหวะต่าง ๆ ในเรื่องรับส่งกันอย่างลงตัว จนนำไปสู่ความสนุกสนานอยู่ตลอดการแสดง

Fall-lower: ละครกัดแสบและแดกดันพฤติกรรมน่าขันของคนไทยเรื่องนี้น่าจะเข้าถึงคนดูเกือบทั้งหมดได้เป็นอย่างดี ตั้งแต่พฤติกรรมเด่นดังของดารา การบ้าตามแฟชั่นของคนไทย การบ้าทำข่าวของสื่อ ไล่ยันไปถึงเกาหลีฟีเวอร์ ซึ่งโดยเนื้อหาแล้วนับว่าคงเป็นอะไรที่โดนใจผู้ที่ชื่นชอบวิพากษ์วิจารณ์สังคมเลยทีเดียว แต่ข้อเสียสำคัญของละครคือการพยายามนำเสนอด้วยวิธีที่แปลกใหม่หรือแหวกแนวออกไป ซึ่งอาจจะสร้างความน่าสนใจในนาทีแรก ๆ แต่หลังจากนั้นก็กลายเป็นเกรอะกรังและรุงรังกับตัวละครจนเยิ้นเย้อมากเกินไป

Space & Time: ละครว่าด้วยเรื่องความสัมพันธ์ของคนสองคนที่บังเอิญเจอกันในร้านเหล้าแห่งหนึ่ง และเกิดการแลกเปลี่ยนความเข้าใจระหว่างกัน พร้อมกับความสัมพันธ์ของคู่รักอีกคู่ที่ซ้อนทับกันอยู่ราวกับนั่นคืออดีตของคนใดคนหนึ่ง ซึ่งต้องยอมรับว่าละครเรื่องนี้รู้จักการใช้พื้นที่ได้น่าสนใจจนนำไปเกิดหลาย ๆ ฉากที่น่าจดจำ เช่น ฉากที่คู่รักออกไปทะเลาะกันนอกร้านเหล้า (ที่คนดูกำลังนั่งอยู่ข้างใน) ซึ่งเราได้แต่คาดเดาจากภาพที่มองผ่านกระจก รวมทั้งการทำให้บรรยากาศเหมือนว่าคนดูเองก็อยู่ในเหตุการณ์ตรงนั้นด้วยเช่นกัน และโดยรวมแล้ว ละครเรื่องนี้ก็นับว่าเป็นความแปลกใหม่ที่ค่อนข้างลงตัวกับการพยายามเล่าเรื่องด้วยกลวิธีที่แตกต่างออกไป แม้ว่าอาจจะเยิ่นเย้อในบางจุดอยู่บ้างเช่นการสอดแทรกบทเพลงเข้ามาบรรยายอารมณ์ซึ่งก็ไม่ได้จำเป็นมากมายขนาดนั้น

4 แง่ง: เรื่องราวผี ๆ 4 เรื่องที่ไม่รู้ว่าบังเอิญไปสอดคล้องกับหนังที่มีชื่อคล้ายกันหรือไม่ แต่อย่างไรซะเมื่อทำออกมาเป็นละครก็พอดูกล้อมแกล้มไปได้ เพราะหลายเรื่องก็มีประเด็นผี ๆ น่ากลัว ๆ จากข่าวหรือเรื่องราวรอบตัวเราที่เห็น ๆ กันอยู่บ้าง แต่ผู้กำกับและเขียนบทยังขาดความคมคายในการเลือกและลำดับเรื่องราวเพื่อให้ผู้ชมได้ตามทัน นั่นทำให้ความน่ากลัวที่น่าจะหลอกหลอนกลายเป็นเฉย ๆ เพราะตามเก็บรายละเอียดได้ไม่ทัน

หยุดฝันวันขังเธอ: ละครเรื่องนี้น่าสนใจในตัวบทละครอยู่ไม่น้อย เมื่อพูดถึงความสัมพันธ์และนิสัยของผู้หญิงเมื่อต้องเจอกับการนอกใจของคู่รัก สิ่งที่ตามมาคือการระบายและตอบโต้ระหว่างผู้หญิงและผู้ชายในมุมมองด้านความรักที่แตกต่างกัน การพยายามเอาชนะกันเมื่อวันที่รักจางหายไปและแปรเปลี่ยนกลายเป็นโกรธแค้นเพื่อทวงสิทธิ์และศักดิ์ศรีกลับคืนมา ตัวละครต่าง ๆ ในเรื่องล้วนมีความน่าสนใจและมีคาแรคเตอร์ที่ชัดเจนอยู่พอสมควร ในขณะที่บทละครเองก็มีเนื้อหาที่โดนใจไม่ว่าผู้ชมเป็นผู้หญิงหรือผู้ชายก็ตาม ส่วนที่จะทำให้คนดูอึดอัดและถอยห่างจากละครกลับเป็นวิถีการแสดงของนักแสดงที่ในบางจุดกลายเป็นการเค้นอารมณ์โกรธจนเกินควบคุม จนผู้เขียนเองยังกลัวด้วยซ้ำว่าจะเกิดความรุนแรงบนเวทีขึ้นมาจริง ๆ และหลุดไปจากบทที่กำกับไว้

แห่พันเสือ: เรื่องราวของพันท้ายนรสิงห์ ถูกถ่ายทอดใหม่กลายเป็นการแสดงที่เรียกว่าผสมด้วยศิลปะไทยดั้งเดิมต่าง ๆ ตั้งแต่การขับเห่ การตีกลองสะบัดชัย ศิลปะมวยไทย ฯลฯ จนแทบจะเรียกว่าเป็นละครที่นำเสนอวัฒนธรรมไทยได้อย่างดีเยี่ยม จึงไม่แปลกว่าแม้แห่พันเสือจะเปิดการแสดงเพียบรอบเดียว แต่ก็เรียกผู้ชมจำนวนมากเข้าไปมุงชมกันอย่างล้นหลาม

อีคิ้ม ลูกคอปืนกล: นักแสดงคนเดียว บทดี ๆ และการแสดงเจ๋ง ๆ ก็สามารถทำให้คนดูหัวเราะท้องแข็งได้ ซึ่งละครเรื่องนี้ได้พิสูจน์อีกแล้ว เพราะละครพูดคาราโอเกะนี้เอาสถานการณ์บ้าน ๆ ของสาวใหญ่ที่หลงรักผู้ชายคนหนึ่งจากการร้องเพลงคาราโอเกะ แต่พ่ายรักและกำลังจะฆ่าตัวตาย มายำและผูกโยงผสมกับการร้องเพลงคาราโอเกะนั่นแหละ และกลายเป็นละครตลกโปกฮาสุด ๆ ซึ่งส่วนผสมที่ทำให้เกิดเสียงหัวเราะสุด ๆ คือการแสดงแบบสุดขั้วและถึงกึ๋นของนักแสดง บวกกับบทพูดที่แดกดัน หยาบกร้าน แต่แสบสันเสียเหลือเกินจนคนดูพร้อมใจจะเฮโลเชียร์กันอย่างสนุกสนานไม่อายใคร

เปลือก: จากหนังเรื่อง The Shape of Things กลายเป็นละครพูดในโรงละครเล็ก ๆ ก็มีความน่าสนใจอยู่ไม่น้อย (ถ้าผู้เขียนไม่บังเอิญไปรู้ตอนจบของเรื่องจากหนังที่เคยดูมาก่อนหน้านี้) ว่าด้วยเรื่องของหนุ่มเชยสะบัด คนหนึ่งที่บังเอิญไปเจอหญิงสาวติสต์แตก และทำให้ชีวิตของเขาเริ่มเปลี่ยนไป กลายเป็นหนุ่มฮอดตดูดี ดูแลตัวเอง แต่ในขณะเดียวกัน นิสัยและพฤติกรรมของเขาก็เริ่มเปลี่ยนไปด้วยเช่นกัน ก่อนที่เขาจะพบในตอนจบว่าความสัมพันธ์ของเขากับแฟนนั้นไม่ใช่เรื่องบังเอิญ และมันมีอะไรมากกว่านั้น ซึ่งอันที่จริงละครก็ดูเพลิดเพลินไปเรื่อย ๆ ได้ เพราะบทมีอะไรให้น่าค้นหาและชวนให้ฉุกคิดอยู่บ่อย ๆ แต่ความต่อเนื่องและความลื่นไหลของละครก็ยังมีอะไรติด ๆ ขัด ๆ อยู่จนกลายเป็นการเบรกอารมณ์ของละครอยู่พอสมควร

ทั้งหมดที่กล่าวมาคือส่วนหนึ่งของละครเวทีในเทศกาลละครกรุงเทพ 2552 ซึ่งมีละครและการแสดงให้ชมมากกว่าสี่สิบเรื่องจากกลุ่มละครต่าง ๆ ทั้งมืออาชีพที่ทำละครต่อเนื่องอยู่ตลอดทั้งปี จนถึงกลุ่มละครหน้าใหม่ ๆ และนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ได้มา “ปล่อยของ” กัน ซึ่งก็มีคละเคล้าทั้งในแง่ลักษณะและคุณภาพของละคร บางเรืื่องก็น่าสนใจมากมาย ในขณะที่บางเรื่องก็ทำออกมาให้ลักษณะที่ต้องการเรียกเสียงกรี๊ดกร๊าดจากเพื่อน ๆ มากกว่าจะพยายามสื่อสารหรือสร้างงานดี ๆ จนบางทีผู้เขียนหรือผู้ชมละครจริง ๆ ก็ใจหายเหมือนกัน

อย่างไรเสียเทศกาลนี้ก็เป็นทางเลือกให้กับผู้ชมที่อยากดูละครเวทีหลาย ๆ แบบในรูปลักษณ์ที่ต่างออกไปจากละครเวทีโรงใหญ่ เพราะผู้ชมต้องเปลี่ยนไปดูละครตามพื้นที่ในสวน ในร้านอาหาร หรือแม้กระทั่งยืนมุงดูกัน

ทีนี้ถ้าใครบ่นอิจฉาว่าประเทศอื่นมีเทศกาลละครเวที หรือศิลปะการแสดง ก็อย่าไปอายใคร เพราะเทศกาลละครกรุงเทพที่มีทุกปีในเดือนพฤศจิกายนนั้น ก็เป็นที่พูดถึงของศิลปินต่างประเทศเช่นเดียวกัน ฉะนั้นก็ลองไปเปิดหูเปิดตากันได้ในครั้งต่อไป (เพราะเขาจัดกันมาเป็นปีที่ 8 แล้วนะเออ)

(ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร a day ฉบับเดือนมกราคม 2552)

แต่ในสภาวะที่เมืองหลวงกำลังโตขึ้นเรื่อย ๆ ด้วยเทคโนโลยีและเม็ดเงินลงทุนมากมายจากทั้งในและนอกประเทศ ชาวบ้านที่อยู่ “นอกเมือง” ก็เริ่มมีช่องว่างที่ห่างออกไปเรื่อย ๆ ระหว่างคนเมืองกับคนนอกเมือง และไม่แปลกที่คนมากมายจะลุ่มหลงแสงสีของเมืองที่ได้รับรู้จากสื่อต่าง ๆ จนจากบ้านมาสู่เมืองก่อนจะพบว่ามันไม่ได้สวยหรูอย่างที่เขาคิดเลยแม้แต่น้อย กลายเป็นโศกนาฏกรรมชีวิตจริงที่เห็นกันได้อยู่บ่อย ๆ รอบตัวเมืองหลวงอันแสน “ศิวิไลซ์” ของเรา

“สาวชาวนา” ละครเวทีร่วมสมัยจากเครือข่ายละครกรุงเทพ (BTN) ในเทศกาลละครกรุงเทพ เป็นหนึ่งในละครที่ยอดเยี่ยมในการถ่ายทอดเรื่องราวโศกนาฏกรรมดังกล่าวผ่านตัวละคร “มะลิ” เด็กสาวของครอบครัวชาวนาซึ่งกระโดดขึ้นรถไฟเข้ามายังกรุงเทพโดยที่เธอไม่รู้เลยว่านั่นทำให้ชีวิตของเธอพลิกผันไปตลอดกาล

หลังจากมะลิเข้ามาในกรุงเทพด้วยความช่วยเหลือของประวิทย์ นักพฤษศาสตร์ที่เจอกันบนรถไฟ แต่ความช่วยเหลือก็แฝงไว้ด้วยความปราถนาของประวิทย์ที่มีต่อตัวมะลิ จนกลายเป็นความสัมพันธ์หลังจากที่เธอเข้ามาอยู่ในกรุงเทพ หลังจากนั้น ขณะเดียวกัน เธอก็เริ่มทำงานอาสาสมัครเพื่อสังคมกับกลุ่มต่าง ๆ โดยมีสืบศักดิ์ เป็นชายหนุ่มที่คอยสนับสนุนและแนะนำ

เมื่อเวลาผ่านไป มะลิเริ่มมีบทบาทมากขึ้นกับการริเริ่มโครงการปลูกข้าวปลอดสารพิษภายใต้ชื่อ “ข้าวสาวชาวนา” ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างมากและทำให้สืบศักดิ์ซึ่งดูแลโครงการอยู่นั้นมีชื่อเสียงอย่างรวดเร็วจนในไม่ช้าเขาก็ละทิ้งโครงการเพื่อมุ่งสู่การเป็นนักการเมืองจากชื่อเสียงที่เขาได้รับ คงเหลือแต่มะลิที่พยายามจะปลูกข้าวปลอดสารและทำในสิ่งที่ตัวเองเชื่ออยู่แม้ว่าจะไม่มีใครเหลียวมองและสนใจเลยก็ตาม และนั่นนำไปสู่เรื่องราวอันน่าเศร้าของชีวิตเด็กสาวชาวนาที่พยายามจะยืนหยัดแต่ไม่อาจจะต้านทานกระแสของโลกที่เปลี่ยนไป

ความน่าทึ่งและยอดเยี่ยมอย่างมากของ “สาวชาวนา” เริ่มขึ้นจากบทละครที่ดัดแปลงจากบทดั้งเดิมของ Hideki Noda (ชื่อภาษาอังกฤษคือ Girl of the Soil) ที่แม้จะถูกเขียนขึ้นเมื่อกว่าสิบปีที่แล้ว แต่กลับมีความใกล้เคียงแตะเชื่อมโยงกับสังคมไทยในปัจจุบันได้อย่างน่าประหลาด ซึ่งบทละครของ “สาวชาวนา” นั้นเต็มไปด้วยเทคนิคการเล่าเรื่องที่ทั้งหนักแน่นและมีรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ กลวิธีการเล่าเรื่องราวของสาวชาวนานั้นใช้วิธีการตัดสลับกลับไปกลับมาระหว่างปัจจุบันกับอดีต ซึ่งนั่นทำให้ “ความจริง” ที่ผู้ชมได้รับรู้นั้นซ้อนทับกันอยู่หลายชั้น และกระบวนการนี้ทำให้ผู้ชมได้พบสิ่งที่น่าค้นหาอยู่ตลอดเวลา

เพราะ “ความจริง” ที่เราได้รับทราบในฉากก่อนหน้านี้ อาจจะเป็นแค่ความจริงตื้น ๆ ที่บดบังเรื่องราวที่ซ่อนลึกไว้อีกหลายชั้น จากที่เราคิดว่า “รู้แล้ว” ก็อาจจะกลายเป็นว่าเรายังไม่รู้อะไรเลยแทนได้ในไม่กี่ฉากถัดมา

นอกจากนี้ บทละครยังมีความลึกซึ้งลงไปในประเด็นความล่มสลายของจิตใจที่ถูกกัดกร่อนในสังคมเมือง ประเด็นด้านมนุษยธรรม กิเลส ตัณหาของมนุษย์ รวมทั้งกระแทกลงไปในสังคมชนบทที่กำลังได้รับอิทธิพลจากโลกาภิวัฒน์ คนที่ปรับตัวตามมันไม่ได้ก็อาจจะกลายเป็นเหยื่อของกระแสนั้นไปได้อย่างไม่ยากเย็น และนั่นน่าจะเป็นปัญหาที่ผู้ชมอย่างเรา ๆ ต้องนำไปขบคิดและ “รู้สึก” ก่อนที่เราจะกลายเป็นหนึ่งในเหยื่อเหล่านั้น

นอกจากความโดดเด่นด้านบทละครแล้ว สิ่งที่ช่วยเสริมให้ละครนั้นน่าสนใจอย่างมากคือการกำกับและใช้เทคนิคต่าง ๆ ในการสร้างฉากต่าง ๆ ที่มาปะติปะต่อกันอย่างไหลลื่น เพราะแม้ว่าการเล่าเรื่องจะประกอบไปด้วยฉากหลายฉากที่ตัดสลับกันไปมา แต่นิกร แซ่ตั้ง ผู้กำกับก็สามารถร้อยเรียงต่อกันได้อย่างเป็นเนื้อเดียวตลอดการแสดง การเลือกใช้อุปกรณ์ประกอบฉากเพียงเล็กน้อย แต่ใช้ Movement ของนักแสดงและรูปแบบต่าง ๆ ของ Blocking เป็นการอธิบายฉากต่าง ๆ นั้นกลายเป็นสีสันที่ทำให้การชมละครตลอดสองชั่วโมงไม่มีความรู้สึกเบื่อหน่ายเลยแม้แต่น้อย ซึ่งนี่เป็นตัวอย่างชั้นเยี่ยมในการ “เลือก” เครื่องมือต่าง ๆ เพื่อที่จะสื่อสารกับผู้ชม

ในขณะเดียวกัน ทีมนักแสดงของสาวชาวนายังเป็นเสมือนการรวม “ตัวจริง” ของวงการละครเวทีไทยจากกลุ่มละครต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นแปดคูณแปด B-Floor เสาสูง New Theater Society และเบบี้ไมม์ พ่วงด้วยทีมงานจาก พระจันทร์เสี้ยวการละคร คณะละครสมมติ ซึ่งแม้ชื่อกลุ่มละครเหล่านี้อาจจะไม่เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป แต่ถ้าเทียบชั้นฝีมือแล้ว คนกลุ่มนี้คือศิลปินด้านละครเวทีที่โดดเด่นเทียบชั้นกับศิลปินต่างชาติได้สบาย ๆ

ผลงานละครเวที “สาวชาวนา” น่าจะเป็นตัวอย่างที่ดีของละครเวทีไทยประจำปีนี้ ทั้งในการสร้างงานที่มีคุณค่า สามารถเชื่อมโยงประเด็นด้านสังคมเข้ากับศิลปะ และยังคงความสามารถในการสร้างความบันเทิงให้กับผู้ชมได้ จึงไม่น่าแปลกใจอะไรหากละครเรื่องนี้จะได้รับรางวัลละครเวทียอดเยี่ยมประจำเทศกาลละครกรุงเทพ ประจำปีพ.ศ. 2552 ก่อนจะบินไปแสดงที่ Tokyo Metropolitan Art Space ที่ประเทศญี่ปุ่น

เรื่องน่าเสียดายอย่างเดียวที่ผู้เขียนพอจะนึกออกในการไปชม “สาวชาวนา” ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย (หอประชุมเล็ก) คือมีคนที่รับทราบข่าวคราวของละครเรื่องนี้น้อยมาก และพาลทำให้คิดไปว่าทำของดี ๆ อย่างนี้คนไทยกลับไม่มีโอกาสได้มาชมกัน!!!

พล็อตเรื่องของ I Give My First Love To You เป็นพล็อตเรื่องที่ไม่ค่อยมีอะไรสลับซับซ้อนมากนัก และอาจจะเป็นพล็อตที่เหมือนจะเก๋ แต่เราเห็นกันอยู่บ่อย ๆ ในหนัง ละคร หรือนิยาย ว่าด้วยทาคุมะ เด็กหนุ่มผู้ป่วยด้วยโรคร้ายและชะตากรรมที่ตีตราเขาไว้ว่าเขาจะต้องตายก่อนอายุ 20 ปี และบนความโชคร้ายของเขานั้น เขาก็ได้มีมายุ หญิงสาวที่อยู่เคียงข้างเขาตั้งแต่ยังเด็ก ผู้ที่เดินจับมือเขาไว้ตลอดชีวิตที่เป็นเหมือนฝันร้าย พร้อมกับสัญญาที่ว่าพวกเขาโตขึ้นจะแต่งงานกัน ซึ่งหนังจะโฟกัสหลัก ๆ ไปทีชีวิตของทั้งสองคนเมื่อทั้งคู่ก้าวเข้าสู่ชั้นมัธยมปลาย และเวลาของทาคุมะใกล้หมดลงเรื่อย ๆ

และในเส้นทางของทาคุมะที่กำลังจะใกล้ถึงปลายชีวิตของเขา เขาเริ่มตั้งคำถามว่าอะไรคือความสุขและความรักที่แท้จริงของเขา รวมทั้งเขาควรค่าที่จะมีมายุอยู่เคียงข้างหรือไม่ นอกจากนี้ยังมีเหตุการณ์การเข้ามาของ โค นักเรียนหนุ่มรูปหล่อที่เข้ามาชอบมายุ และการเจอกันของหญิงสาวที่ป่วยเป็นโรคเดียวกันกับทาคุมะ จนเกิดการเข้าใจผิดและกลายเป็นรอยร้าวของคนสองคน ซึ่งทาคุมะต้องตัดสินใจว่าเขาจะทำอะไรกับเวลาของเขาที่เหลือน้อยเต็มที่

เอาล่ะ ถึงแม้ว่าเรื่องราวของหนังจะเดากันได้สำหรับคนที่ดูหนังรักญี่ปุ่นอยู่เป็นประจำ อีกทั้งหนังเองก็ไม่ได้เอาใจคนดูประเภทสร้างปาฏิหารย์มา Happy Ending ช่วยให้ทุกคนมีความสุขแบบละครไทย แต่นั่นก็เป็นเสน่ห์และจุดแข็งของหนังที่จริงใจในการเล่าเรื่องและถ่ายทอดความรู้สึกกับคนอยู่อย่างตรงไปตรงมา นอกจากนี้รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่หนังเติมไว้ให้คนดูอยู่เรื่อย ๆ นั้น กลายเป็นส่วนเสริมที่ดี ที่ทำให้หนังสนุกขึ้นมามากโข และพร้อมจะปล่อยโฮกับหลาย ๆ ฉากที่กินใจเอามาก ๆ

นอกจากบทที่เรียบง่าย แต่ก็มีการผูกเรื่องและบทสนทนาที่โดน ๆ แล้ว I Give My First Love To You ยังคงเอกลักษณ์หนังรักญี่ปุ่นที่โดดเด่นได้อย่างดี เช่นการใช้เพลงประกอบที่เข้ามาอย่างถูกจังหวะ และการเลือกมุมกล้อง โลเคชั่น การจัดแสง ที่ให้เรารู้สึกถึงบรรยากาศและไอความรักจากเรื่องได้อยู่ตลอดเวลา

สำหรับผม I Give My First Love To You ก็เป็นหนังรักดี ๆ เรื่องหนึ่งที่ดูแล้วค่อนข้างจะอิ่มๆ ดูสนุกและลื่นไหล และพอจะอินได้อย่างสุขใจ

ปล. แต่ถ้าใครได้อ่านหนังสือการ์ตูนแล้ว จะพบว่ามันไม่ค่อยเหมือนกันเสียเท่าไร แต่ก็สนุกไปอีกแบบจนไม่น่าแปลกใจว่าทำไมมันถึง “ฮิต” เหลือเกิน

Two exciting collaborations are happening in the small world of Thai arts.

B-Floor Theatre has turned its office and rehearsal studio into “B-Floor’s Room” with a debut work beguilingly and ironically titled “Displacement” (“Phid Thi Phid Thang”), a collaboration between Jarunun Phantachat and Dujdao Vadhanapakorn.

At the premiere on Tuesday night, the intrigue didn’t stop at the title and the concept, but continued in how the performers moved – with each other and with props of various sizes – through five colour-and-concept-coded scenes in 50 minutes.

The scenes can be rearranged at the outset according to the audience’s preference. Exploring many definitions of the term “Displacement”, the creators showed limitless possibilities in how humans, objects, nature, written text, sound and lights co-exist, trade places and functions, and affect one another.

“Displacement” is the last performance of B-Floor’s “Next Fresh Thing” series, part of its 10th-anniversary celebration.

Add this to “Begin Again”, one of the year’s most memorable stage works, and looking back to many works through the past 10 years of this small yet dedicated ensemble – “Midah”, “The Edge”, “Crying Century”, “Venus’ Party”, “GODaGardener” – we look forward to the coming decades.

Another significant characteristic of B-Floor is that the specific details in style and content of its pieces, such as each performer’s technical brilliance and each director’s degree of social and political awareness, vary from one work to another.

Its members take turns creating, directing, performing, composing music and producing, unlike many other troupes with clearly defined roles, which sometimes result in predictability.

Next year B-Floor Theatre will collaborate with Japan’s Faifai in a new work on ordinary life, to be staged in Tokyo.

Be at ‘the B’

See “Displacement” tonight at 7.30 or Tuesday through Friday at B-Floor’s Room for Bt300. Book a seat at (089) 667 9539. Find out more at www.BFloorTheatre.com.

By Pawit Mahasarinand
Special to The Nation
Published on December 18, 2009

และสิ่งสำคัญที่หนังสามารถดึงพลังออกมาได้อย่างดีเยี่ยมคือความจริงใจกับเรื่องที่กำลังจะเล่า ซึ่ง October Sonata: รักที่รอคอย มีอยู่อย่างเต็มเปี่ยม

October Sonata เป็นเรื่องราวที่ร้อยเรียงความสัมพันธ์ของคนสามคนกับความรักที่ต่างคนต้อง “รอ” อีกคน โดยเริ่มจากการพบกันของแสงจันทร์ (ก้อย รัชวิน) กับ รวี (โป๊ป ธนวรรธน์) ที่เจอกันในคืนงานศพของมิตรชัย บัญชา และเกิดจุดเริ่มต้นของความรู้สึกปราถนาต่ออีกฝ่าย แต่ก็ต้องจากกันไปเมื่อรวีต้องไปเรียนต่อที่ต่างประเทศ โดยสัญญากันว่าในวันที่ 8 ตุลาคมของอีกสองปี พวกเขาจะมาเจอกันอีกครั้ง และเมื่อเวลาผ่านไป แสงจันทร์ก็เติบโตขึ้นจากหญิงสาวที่ใสซื่อบริสุทธิ์ กลายเป็นเด็กสาวที่มีความมั่นใจและความมุ่งมั่่นในชีวิต

ระหว่างนั้น ลิ้ม (บอย พิษณุ) ชายหนุ่มเชื่อสายจีนที่ได้เจอกับแสงจันทร์ ก็หลงรักและมอบหัวใจให้แสงจันทร์แม้ว่าเธอจะมองเขาโดยไร้แววตาของความรัก เพราะเธอกำลังรอใครกลับมา ซึ่งลิ้มก็รอคอยวันที่เธอจะเห็นและหันมามองเขาเช่นกัน

แต่ด้วยเหตุการณ์ที่ร้อยเรื่องในกาลเวลาที่ผ่านไป แสงจันทร์ก็ไม่ได้พบกับรพีตามที่เคยสัญญาไว้ คำถามที่คนดูถูกโยนให้ติดตามเรื่องทันทีคือเหล่าตัวละครจะทำอย่างไรเมื่อการรอคอยไม่ได้เป็นไปดังหวัง พวกเขาจะยังยืนยันกับหลักที่ยึดมั่นอยู่ไหม หรือสั่นคลอนไปตามกาลเวลา

โดยส่วนตัว ผมว่าบทภาพยนต์เรื่องนี้แม้จะไม่มีอะไรหวือหวาหรือมีอะไรโฉ่งฉ่างมาก แต่ความเรียบง่ายของมันเต็มไปด้วยความละเมียดละไมในรายละเอียด ไม่ว่าจะเนื้อหาที่เชื่อมโยงในจุดเล็ก ๆ ของเรื่องเช่นตัวละครของนิยายที่รพีหยิบยื่นให้แสงจันทร์ ที่สุดท้ายกลายเป็น Irony กับชีวิตของแสงจันทร์ ชื่อของตัวละครที่มีนัยทางสัญลักษณ์ที่ไม่ยากและไม่ง่ายจนเกินไปที่จะเข้าใจ รวมถึงความต่อเนื่องของในความเป็นเหตุเป็นผลและลำดับเวลาที่นำทางตัวละครต่าง ๆ ให้ได้เติบโตขึ้น

และส่วนที่ดีมาก ๆ คือการที่บทโฟกัสอยู่ที่แก่นหลักของเรื่องโดยไม่ออกไปแตะอะไรที่นอกลู่นอกทาง ตัวละครสามคนที่เป็นแกนหลักถูกถ่ายทอดในมุมมองของคำว่า “รอ” ที่แตกต่างออกไป คนนึงรอคนที่รักกลับมา อีกคนรอให้คนที่รักหันมามอง อีกคนรอเพื่อจะกลับมาตามสัญญา ซึ่งทุกคนล้วนมีเหตุมีผลของตัวเอง และยอมรับในชะตากรรมของตัวเอง โดยนั่นคือสิ่งที่คนดูได้ซีมซับและรู้สึกโดยไม่มีอะไรมาเจือปนให้เสียสมาธิ

จะมีจุดที่ตะหงิด ๆ อยู่บ้างคือในหลายฉากที่น่าจะเป็นฉากไคล์แมกซ์ หรือสามารถขมวดปมให้นำไปสู่จุดที่ดื่มด่ำกับเรื่องได้เต็มที่นั้น ยังไม่มีแอ็คชั่นของเรื่องที่มีพลังเพียงพอที่จะขับดันตัวละครไปถึงจุดนั้นได้ (เช่นจุดเปลี่ยนของแสงจันทร์ในการยอมรับความจริง ไม่ใช่นิยายที่เธอยึดติด)

ในขณะเดียวกัน องค์ประกอบศิลป์อื่น ๆ ที่เข้ามาเติมแต่งให้กับ October Sonata นั้น ก็มีความปราณีตอยู่มากพอสมควร ไม่ว่าจะเป็นการเลือกมุมกล้องที่มักจะมี Space ให้เราสัมผัสความอ้างว้างจากภาพในฉากนั้น (เช่นเดียวกับที่ตัวละครกำลังประสบอยู่) รวมทั้งเพลงประกอบที่เติมแต่งให้ความรู้สึกและโทนของเรื่องนั้นต่อเนื่องอยู่เสมอ

ซึ่งจากองค์ประกอบศิลป์และบทภาพยนตร์ต่าง ๆ ทำให้ October Sonata เป็นหนังที่เราสามารถดื่มด่ำกับความรู้สึกที่ “ถวิลหา” “ปราถนา” และ “รอคอย” ของตัวละครได้โดยไม่ขัดเขิน หรือโดนชี้นำจนน่าเกลียด และที่น่าชื่นชมคือความจริงใจกับตัวเรื่อง โดยไม่พยายามที่จะปลุกเร้าหรือเอาใจคนดูโดยสิ่งที่ไม่ได้เกี่ยวกับเรื่อง เช่นฉากเลิฟซีนที่เกินจำเป็น มุกตลกเฟื่อน ๆ หรือช็อตที่ขายดาราเพื่อเรียกเสียงกรี๊ดจากแฟนคลับ (ซึ่งถ้ามี ก็คงทำให้หนังเรื่องนี้ด้อยลงไปมากโขเลยทีเดียว)

ก้อย รัชวิน แสดงบทของแสงจันทร์ได้อย่างดีเกินคาด กับการถ่ายทอดตัวละครที่ค่อย ๆ เปลี่ยนไปตามกาลเวลา แต่ก็ยังมีความทรงจำและความรู้สึกที่ยังเป็นโซ่ตรวนที่มัดเธอไว้กับใครอีกคน ซึ่งแม้ว่าเธออาจจะไม่สามารถขยี้บทให้ละเอียดจนถึงขั้นดีเยี่ยม แต่ก็สามารถสร้างบางสิ่งบางอย่างที่จับความสนใจของคนดูได้ตลอดเรื่อง ส่วน โป๊ป ธนวรรธน์ และ บอย พิษณุ นั้น แม้ว่าอาจจะไม่โดดเด่นเท่าก้อย รัชวิน และอาจจะมีแอ็คติ้งที่บางทีดูแข็งไปบ้าง แต่ก็ไม่ได้ขาด ๆ เกิน ๆ หรือเล่นอารมณ์จนออกทะเลไปแบบหนังวัยรุ่นที่ไร้จุดหมาย ซึ่งนั่นก็ทำให้สามนักแสดงนำเป็นเคมีที่ค่อนข้างลงตัวทีเดียว

โดยส่วนตัว October Sonata อาจจะไม่ใช่หนังที่ข้นด้วยคุณภาพแบบล้นแก้ว หนังอาจจะไม่มีอะไรน่าตื่นเต้นหรือจุดขายแบบตูมตาม แต่ก็เป็นหนังที่มีความครบเครื่องของส่วนผสมต่าง ๆ และ “ใจ” ของทีมงานที่ต้องการสร้างงานที่เรียกว่า “ศิลปะ” ซึ่งต้องการจะบอกอะไรกับคนดูอย่าง “จริงใจ”

และนั่นเป็นสิ่งที่ผมค่อนข้างประทับใจมากจาก October Sonata

สัปเหร่อ อาจจะเป็นอาชีพที่หลาย ๆ คนมองว่าน่าอดสู และไร้เกียรติ หากินกับความตาย รวมไปถึงเป็นอาชีพที่ไม่มีใครคิดจะทำ แบบเดียวกับที่ไดสุเกะ ตัวละครจาก Departure โดนตราหน้าไว้จากบรรดาญาติ ๆ ของผู้ตายที่มองไม่เห็นความสำคัญของคนที่เตรียมร่างของผู้ตายเพื่อนำสู่พิธีส่งวิญญาณ

แต่ถ้าเราทุกคนได้ดู Departure จนจบ เราก็จะพบความสวยงามอันละเมียดละไม รวมทั้งปรัชญาชีวิตลึกซึ้งระหว่างคนเป็นและคนตาย ผ่านสายตาของคนที่อยู่ใกล้ชิดกับคนตายเป็นอาชีพ

ในเริ่มเรื่องของ Departure นั้น ไดสุเกะ นักเชลโล่ผู้ตกอับจากการที่วงที่เขาสังกัดประกาศยุบวง จนต้องย้ายมาอยู่ที่บ้านเกิดพร้อมกับภรรยาและเริ่มต้นหางานใหม่ แต่ไม่รู้ว่าเคราะห์ดีหรือเคราะห์ร้ายที่ทำให้เขาได้ไปรับงานเป็นผู้ตกแต่งศพก่อนจะไปสู่พิธีการต่อไป

แน่นอนว่าช่วงแรกเราจะเห็นไดสุเกะกระอักกระอ่วนกับงาน และต้องทนปกปิดเป็นความลับไม่กล้าบอกใคร แม้ว่าสุดท้ายแล้วความลับก็ต้องถูกเปิดเผยในที่สุด และนั่นคือการหาคำตอบของตัวไดสุเกะว่าเขาจะยังทำงานนี้ต่อไปหรือไม่ และอะไรคือเหตุผลที่เขาควรจะทำงานนี้กันแน่

สิ่งที่น่าสนใจและน่าประทับใจมาก ๆ ของ Departure คือการเดินทางทางความคิดของตัวละครและความรู้สึก ที่ไม่ใช่แค่ตัวละครหลักเท่านั้น แต่รวมถึงคนรอบข้างไดสุเกะเอง และผู้ชมที่กำลังชมอยู่ด้วย

ต้องขอชื่นชมและยกย่องทีมงานที่เลือกนำพิธีที่ที่หลายคนอาจจะไม่รู้จักหรือมองข้าม นำกลับมาทำให้สวยงามและเชื่อมโยงกับปรัชญาของ “ชีวิต” ได้อย่างน่าละเมียดละไม ซึ่งไม่แปลกที่หลาย ๆ คนพร้อมใจจะต้องทึ่งและอึ้งกับพิธีกรรมนี้

จุดเชื่อมโยงที่สวยงามนี้คือการที่ตัวละครมีหน้าที่สร้าง “ชีวิต” ให้กับคนที่ได้ “เสียชีวิต” ไปแล้ว และนั่นเหมือนของขวัญชิ้นสุดท้ายที่คนเป็นจะทำให้กับคนตายได้ เพื่อจะรำลึกและอวยพรให้คนที่จากไปนั้น “เดินทาง” อย่างสงบ และก็คงเป็นโชคดีของไดสุเกะ (รวมถึงพวกเราที่ตามดูเขา) ที่เขาได้มีโอกาสเจอบริษัทที่เข้าใจและรู้สึกถึงหน้าที่นี้อย่างลึกซึ้ง

ด้วยเหตุนี้ เราจึงเห็นความปราณีตอย่างสวยงามในพิธีกรรม ตั้งแต่การเปลี่ยนเสื้อผ้า การแต่งหน้า และการใส่จิตวิญญาณ ความตั้งใจ และความรัก ให้ร่างของผู้ที่จากไป

ในขณะเดียวกัน เมื่อไดสุเกะได้สัมผัส “ความงาม” และ “คุณค่า” ของสิ่งที่เขาได้ทำ นั่นทำให้เขาได้เลือกทางเลือกที่หลาย ๆ คนไม่เลือก และได้เรียนรู้คุณค่าของชีวิตมากมาย รวมถึงการได้พบความจริงในความรักของเขาและพ่อ ซึ่งได้หายจากไปตั้งแต่เขายังเด็ก

นอกจากเนื้อเรื่องและประเด็นแก่นของหนังที่ค่อนข้างจะสวยงามและน่าประทับใจแล้ว หนังยังได้ส่วนผสมที่ยอดเยี่ยม ไม่ว่าจะเป็นแคสนักแสดงที่อาจจะไม่ใช่ดาราหน้าตาดีที่สุดของวงการหนังญี่ปุ่น แต่กลับถ่ายทอดบทบาทได้อย่างยอดเยี่ยม ซึ่งนอกจากฝีมือการแสดงแล้วนั้น รูปลักษณ์ของนักแสดงก็ยังช่วยหนุนบทบาทที่พวกเขาได้รับอีกด้วย

อีกจุดที่ค่อนข้างจะโดดเด่นมาก ๆ คือบทเพลงโดย Joe Hisaishi ที่ขับกล่อมคนดูได้อย่างอยู่หมัดตลอดเรื่องตั้งแต่ต้นจนจบ (ถ้าใครไม่รู้จักว่าเขาคือใคร เขาคือคนทำเพลงขาประจำของ Gibli Studio นะครับ) เพลงบรรเลงแต่ละเพลงที่เลือกมานั้น แม้จะไม่มีความหมายบ่งบอกแน่ชัด แต่การเลือกใช้เสียงดนตรีเครื่องสาย โดยเฉพาะเชลโล่เป็นตัวหลักนั้น สอดคล้องและถ่ายทอดอารมณ์ของตัวละครออกมาได้อย่างน่าอัศจรรย์

ในท้ายที่สุด ไดสุเกะก็ได้รับการยอมรับจากคนรอบข้างเมื่อได้เห็นความตั้งใจที่เขามีให้กับงาน และทำให้ตัวละครรอบข้างได้รู้ซึ้งถึงสิ่งที่ลึกซึ้งจากคนตาย

ความตายอาจจะไม่ใช่จุดสิ้นสุด แต่มันเหมือนจุดเริ่มต้นของการเดินทางไปสู่ที่แห่งใหม่ ผมจึงค่อนข้างประทับใจที่เหล่าคนที่ส่งผู้ตายในเรื่องมักพูดคำว่า “ขอบคุณนะ” “ไปดีมาดี” “แล้วเจอกันอีกนะ” เป็นคำลา ซึ่งนั่นเป็นคำพูดที่กินใจเอามาก ๆ

สำหรับผม Departure ถ่ายทอดความลึกซึ้งของความตาย และคนที่เกี่ยวข้องกับมันได้อย่างสวยงาม แม้จะมีความโศกเศร้าฉาบอยู่ที่ผิวหน้า แต่เมื่อเราก้าวผ่านความโศกเศร้าไปแล้ว มันเต็มไปด้วยความอิ่มเอิบและสวยงามอยู่จนเต็มหัวใจเลยทีเดียว