All posts in Theater Bite

ในบรรดาละครเวทีและการแสดงประเภทต่าง ๆ นั้น หนึ่งในประเภทที่น่าสนใจและแหวกแนวมากที่สุดคือการแสดงแบบ Experiment หรือละครเวทีแนวทดลอง ซึ่งจะมีลักษณะที่แตกต่างจากการแสดงทั่ว ๆ ไปในด้านวิธีการนำเสนอและรูปแบบซึ่งมักจะมีความแปลกใหม่และท้าทายประสบการณ์ของคนดูที่วิธีต่าง ๆ นานา ซึ่งหนึ่งในนั้นคือการ "เล่นกับคนดู" รวมถึงการให้คนดูมีส่วนร่วมกับการแสดงชนิดแบบเต็มที่จนบางทีกลายเป็นว่าคนดูคือส่วนหนึ่งของการแสดงแทนที่จะแค่นั่งชมเฉย ๆ มหาวิทย์ทะลาย (Universitoom) ฝีมือของปวิตร มหาสารินันท์ จากภาควิชาศิลปการละคร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็เป็นหนึ่งในการแสดงแนวทดลองที่ไม่ค่อยได้เห็นในประเทศไทยเท่าไร มันทั้งท้าทายกฏเกณฑ์การชมการแสดงและมหรสพที่เราคุ้น

หลายคนมักปรามาสหรือตั้งกำแพงทางความคิดไว้แล้วว่าการแสดงการร่ายรำของไทยนั้นเชยและน่าเบื่อ ไม่สนุกและเร้าใจเหมือนกับความบันเทิงรูปแบบใหม่ ๆ ซึ่งก็คงเป็นความเป็นไปของโลกที่ยุคสมัยจะทำให้ของที่ล้ำค่าในอดีตกลายเป็นของเก่าคร่ำครึและถูกมองข้ามไปโดยไม่เหลียวแล

แต่ในที่กาลเวลาค่อย ๆ ผันเปลี่ยนไป ศิลปินหลายคนก็พยายามที่จะอนุรักษ์ให้ศิลปะเหล่านั้นไม่สูญหายไป และในขณะเดียวกัน ศิลปินบางคนก็ไม่เพียงแต่ที่จะสืบทอดศิลปะเหล่านั้นไว้ แต่ก็คงพัฒนาและสร้างสรรค์ "แนวทาง" ใหม่ ๆ ที่ให้ศิลปะนั้นมีชีวิตและทำหน้าที่จริง ๆ

นี่อาจจะเป็นงาน Physical Theatre ของ B-Floor ที่ผมรู้สึกได้ถึง "พลัง" และ "สาร" ที่ต้องถ่ายทอดให้กับผู้ชมมากที่สุดเรื่องหนึ่งพร้อม ๆ กับรู้สึกเสียดายที่คนไทยจำนวนมากไม่มีโอกาสได้ดูเพราะในทีวีมีแต่ศิลปินดารามาร้องเพลงกับมิวสิควีดีโอเชย ๆ และเพลงตลาด ๆ ที่ไม่ได้ทำให้รู้สึกกระตุ้นลงไปในต่อมสำนึกอะไรเลยสักนิด!!!  ซึ่งใครจะรู้บ้างว่าในโรงละครเล็ก ๆ ตั้งอยู่ในซอยเล็ก

จากบทเรียนและความพยายามของนักศึกษากับผลงานวิทยานิพนธ์เมื่อปี 2552 และได้รับเสียงตอบรับอันดี ทำให้มาในปี 2553 นี้ทาง BU Theater Company ก็ได้นำละครเด็ด ๆ ที่การันตีคุณภาพเอามาจัดแสดง 3 เรื่องรวดภายใต้ชื่อ "The Repertoire 2010" ซึ่ง "อรุณอัมรินทร์" ละครแนวพีเรียด นำมาเป็นหัวขบวน

ผมมักพูดกับคนหลายคนว่าละครเวทีที่ดีไม่ต้องเอาเรื่องราวใหญ่โตมากมายมาทำให้ดูตูมตามกันหรอก แค่เอาเรื่องง่าย ๆ แล้วลงลึกไปกับมันก็เพียงพอแล้ว ซึ่งเหมือน รักสยามสถานี ละครเวทีเรื่องล่าสุดจากกลุ่มละครเสาสูง ก็เอาเรื่องราวง่าย ๆ ที่ลอยผ่านเราไปอยู่ทุกวี่ทุกวันมานำเสนอ แถมขยายด้วยการทำเป็นละครเพลงมิวสิคคัลด้วยรูปแบบเก๋ไก๋ชนิดไม่อายละครวิกใหญ่ ๆ กันเลยทีเดียว

"คือผู้อภิวัฒน์" น่าจะเป็นหนึ่งในละคร "ตำนาน" ของประวัติศาสตร์ละครเวทีไทย ตั้งแต่การที่เป็นบทละครดั้งเดิมโดยคนไทยที่ถูกหยิบนำมาสร้างใหม่ครั้งแล้วครั้งเล่ามากที่สุดเรื่องหนึ่ง จนไปถึงบทบาทของละครต่อการเมืองและสังคมที่เห็นได้อย่างชัดเจน ซึ่งนอกเหนือจากสถิติต่าง ๆ แล้วนั้น สิ่งที่พระจันทร์เสี้ยวการละคร ซึ่งเป็นผู้สร้างละครเรื่องนี้มาก็ยังคงคุณภาพและ "พลัง" ที่อัดแน่นไว้ในละครทุกโปรดักชั่นโดยตลอด

ซึ่ง "คือผู้อภิวัฒน์" ในวาระล่าสุดนั้น ก็ยังคงเป็นละครที่ยอดเยี่ยมและเหนือชั้นในวิธีการนำเสนอ

ความทรงจำและอดีตอาจจะเป็นทั้งความสวยงาม และความเศร้าไปพร้อม ๆ กัน นอกจากนั้นแล้วมันยังเป็นถึงความลับที่ต้องปกปิดเพื่อไม่ให้เวลาที่มันเปิดเผยจะทำร้ายเจ้าของความทรงจำและคนที่เกี่ยวข้อง

บทละคร Old Time ของ Harold Pinter ก็นำเรื่องของอดีตและกาลเวลาในความทรงจำของมนุษย์มาเป็นแกนหลักสำคัญของเรื่อง ซึ่งทำให้ผู้ชมได้ดำดิ่งลงไปในเรื่องราวจากคำพูดของตัวละครเพื่อความจริงและความลับที่ซ่อนอยู่ในนั้น

ระหว่างนั่งรถไฟฟ้าใต้ดินช่วงนี้เราคงเห็นโฆษณาของ "กินรีสีรุ้ง" อยู่แทบทุกที่ พร้อมกับคำโปรยทำนองว่า "จากบรอดเวย์สู่เมืองไทย" "ฟู่ฟ่าอลังการ" จนหลายคนคงรู้สึกครั่นคร้ามอยากดูโปรดักชั่นของละครเรื่องล่าสุดจาก Scenario อยู่ไม่น้อย เพราะท่าทางจะเป็นการเข้าทางงานถนัดของ Scenario ซึ่งขึ้นชื่อกับการสร้างงานฟู่ฟ่าบนเวทีอยู่แล้ว

แต่หลังจากที่ผมเดินออกจากรัชดาลัยในรอบ Press ที่ผ่านมา ผมกลับรู้สึกว่าคำโฆษณาดังกล่าวนั้นเกินจริงไปอยู่มาก เพราะโชว์ที่คนมักพูดกันว่า "ไปดูก็คุ้มแล้ว" นั้น ก็ไม่ได้มีอะไรมากมายอะไรเป็นพิเศษ แถมออกจะไปทำนองว่า "หาดูได้ไม่ยาก"