นี่อาจจะเป็นงาน Physical Theatre ของ B-Floor ที่ผมรู้สึกได้ถึง “พลัง” และ “สาร” ที่ต้องถ่ายทอดให้กับผู้ชมมากที่สุดเรื่องหนึ่งพร้อม ๆ กับรู้สึกเสียดายที่คนไทยจำนวนมากไม่มีโอกาสได้ดูเพราะในทีวีมีแต่ศิลปินดารามาร้องเพลงกับมิวสิควีดีโอเชย ๆ และเพลงตลาด ๆ ที่ไม่ได้ทำให้รู้สึกกระตุ้นลงไปในต่อมสำนึกอะไรเลยสักนิด!!!  ซึ่งใครจะรู้บ้างว่าในโรงละครเล็ก ๆ ตั้งอยู่ในซอยเล็ก ๆ ที่ไม่มีใครจะสนอกสนใจ กำลังแสดงศักยภาพของศิลปการแสดงที่ตีแผ่สภาวะของสังคมไทยให้สะเทือนใจผู้ชมได้อย่างน่าตกตะลึง

ภาพของเชื้อโรคระดับเซลที่ดูผ่านกล้องจุลทัศน์เป็นหนึ่งในภาพมัลติมีเดียบอกเล่าเรื่องที่เราจะเห็นซ้อนทับอยู่กับ Physical Performance ของเหล่านักแสดงที่กำลังเล่า “เรื่อง” และ “ความเป็นไป” ในฉากแต่ละฉากที่ร้อยเรียงต่อกัน และด้วยพฤติกรรมบางอย่าง หรือการกระทำบางอย่างที่ตัวละครทำจะกระตุกรอยหยักสมองเราให้อดคิดไม่ได้ว่านี่คือ “ความจริงของคนไทย” โดยการแสดงต่าง ๆ นั้นอาจจะไม่ได้บอกกันมาโต้ง ๆ แต่เป็นเหมือนการยื่นปลายเชือกของความคิดมาให้กับผู้ชมได้ลองคว้าจับแล้วสาวต่อเทียบเคียงกับตัวตนและความทรงจำของตัวเอง

ความน่าหดหู่อย่างหนึ่งของการชม Flu-O-Less-Sense คือการรู้สึกว่าเรื่องราวที่เราโดนตบหน้า (หรืออาจจะถูกกระทืบ) ด้วยความจริงที่ละครนำเสนอให้กับเราทุกคนโดยไม่มีการตัดสินว่าความรุนแรงและเหตุการณ์ความวุ่นวายที่เกิดขึ้นเมื่อไม่นานนี้เป็นความผิดของใคร ซึ่งแม้มันอาจจะทำให้เราหดหู่และสะเทือนใจ แต่มันก็เป็นความท้าทายของคนดูที่จะต้องเงยหน้ามองมันและยอมรับความจริง อีกทั้งแก่นของละครนั้นไม่ได้พุ่งเป้าไปที่การบ่งชี้ความผิดของบุคคลหรือฝ่ายใด แต่คือการบ่งชี้ไปยังเมล็ดพันธุ์และเชื้อโรคร้ายที่ทำให้พฤติกรรมของคนไทยนั้นสวนทางกับสิ่งที่เราพยายามบอกว่าเราเป็น (สำหรับผู้เขียนแล้ว สิ่งที่น่าหดหู่มากที่สุดฉากหนึ่ง คือฉากที่พูดถึงลัทธิความเชื่อต่าง ๆ จนทำให้คนเราถูกชี้นำไปโดยไม่มองเหตุผลหรือฉุกคิดอะไรแล้วทั้งนั้น)

และเมื่อการแสดงผ่านไปเรื่อย ๆ ภาพของเชื้อโรคที่ตอนแรกเป็นเพียงเซลเล็ก ๆ ค่อย ๆ แผ่ขยายและระบาดหนัก ไปพร้อม ๆ กับความจริงอันเน่าเฟะของประเทศเราถูกนำออกมาเปิดเผย

ความเก๋ของโปรดักชั่นนี้คือการเลือกหยิบจับ Prop และอุปกรณ์ต่าง ๆ มาผสมผสานกันและใช้อย่างชาญฉลาด จานพลาสติกถูกนำมาใช้เป็นภาพสัญลักษณ์หลายอย่างและสร้าง Movement ที่สวยงามในหลาย ๆ ฉาก ซึ่งเครดิตสำคัญคงไม่พ้นผู้สร้าง ธีรวัฒน์ มุลวิไลที่สร้างภาพอันตรึงตราตรึงใจอย่างนี้ออกมาได้ รวมไปถึงทีมนักแสดงทุกคนที่ใช้ร่างกายของตัวเองในการนำเสนอสารและเรื่องราวต่าง ๆ ได้อย่างทรงพลัง

จุดสำคัญจุดหนึ่งที่ทำให้ Physical Performance เรื่องนี้ดูเข้าใจง่ายกว่าปรกติคงเป็นเพราะความสด และความใกล้ตัวของเนื้อหาที่ผู้สร้างต้องการจะบอกเรา ซึ่งมันก็คงได้ผลกับผู้ชมที่เข้าไปเนืองแน่นอยู่ใน Democrazy Theatre Studio

และน่าเสียดายจริง ๆ คนไทยอีกมากมายนอกโรงละครไม่ได้มีโอกาสดูงานศิลปะดี ๆ ที่กำลังวิพากษ์วิจารณ์ปัญหาบ้านเมืองเราในภาวะที่เราต้องการพลังของปัญญาในการเข้าไปกระเทาะเปลือกปัญหาที่ฝังรากลึกลงไปในสังคมและแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ประเทศเราหลุดพ้นจากวงจรอุบาทว์ ๆ นี้เสียที

Animation จากหนึ่งในสตูดิโอที่ดังที่สุดในโลก Ghibli Studio ซึ่งเข้าฉายที่ญี่ปุ่นไปแล้วตั้งแต่วันที่ 17 กรกฏาคมที่ผ่านมา ส่วนแฟน ๆ ชาวไทยก็คงต้องรอดู DVD กันต่อไปนะ

จากบทเรียนและความพยายามของนักศึกษากับผลงานวิทยานิพนธ์เมื่อปี 2552 และได้รับเสียงตอบรับอันดี ทำให้มาในปี 2553 นี้ทาง BU Theater Company ก็ได้นำละครเด็ด ๆ ที่การันตีคุณภาพเอามาจัดแสดง 3 เรื่องรวดภายใต้ชื่อ “The Repertoire 2010″ ซึ่ง “อรุณอัมรินทร์” ละครแนวพีเรียด นำมาเป็นหัวขบวน (ก่อนจะตามต่อด้วย Waiting for Godot และ ข้าวนอกนา เดอะมิวสิคัล) ซึ่งก็นับว่าหัวขบวนเรื่องนี้เป็นหัวขบวนที่ไม่เลวเลยทีเดียวเชียว

เรื่องราวของ “อรุณอัมรินทร์” เริ่มเมื่อ “พุดน้ำบุษย์” หญิงสาวจากตระกูลสูงศักดิ์ และ “เจตน์” สามีของเธอย้ายเข้ามาในบ้านอรุณอัมรินทร์ สถานที่ซึ่งแม่ของพุดน้ำบุษย์ได้เป็นเจ้าของและเสียชีวิตลงพร้อมกับปริศนาหลาย ๆ อย่าง โดยการใช้ชีวิตของพุดน้ำบุษย์ภายใต้บ้านของอรุณอัมรินทร์นั้นเต็มไปด้วยความหวาดกลัวต่อเสียงและภาพหลอนต่าง ๆ ในขณะที่คนอื่นมองว่าเธอนั้นกำลังป่วยด้วยอาการจิตวิปลาสดั่งเช่นพ่อของเธอในอดีต นอกจากความสัมพันธ์ของเธอกับสามีจะระหองระแหงจากอาการ “ป่วย” ของเธอแล้ว สาวใช้ “พุดซ้อน” ก็ดูไม่เป็นมิตรกับเธอแถมดูมีลับลมคมในกับเจตน์ มีเพียง “น้อม” สาวใช้แก่ที่ยังคงอยู่เคียงข้างเธอ และเมื่อเวลาผ่านไปเรื่อย ๆ สถานการณ์ต่าง ๆ ก็เริ่มแย่ลงไปอีก เมื่ออาการของเธอนั้นหนักขึ้นเรื่อย ๆ จนมันทำให้เธอพบกับความจริงที่น่าสะพรึงกลัวของบ้านอรุณอัมรินทร์

เนื้อหาหลักของ “อรุณอัมรินทร์” ก็คงเป็นโทนของ Suspense / Thriller ที่เต็มไปด้วยปมปริศนา ละครจะค่อย ๆ ปูและหยอดความสงสัยให้ความน่ากลัวของเรื่องไปพร้อม ๆ กันให้กับคนดู ซึ่งเรื่องพยายามผูกโยงเข้ากับความตายและวิญญาณโดยไม่เฉลยให้คนดูรู้เลยว่าเสียงและภาพที่พุดน้ำบุษย์พูดถึงนั้นเป็นเรื่องจริงหรือโกหกกันแน่ จังหวะที่ดีของละครคือการกระตุ้นความอยากรู้และสงสัยกับเรื่องและปริศนาได้อยู่ตลอดก่อนจะนำมาเรียงร้อยต่อกันเพื่อไขปริศนาในตอนท้าย ซึ่งก็คงไม่แปลกอะไรที่จะทำให้ละครเรื่องนี้ดูไม่เบื่อเลยแม้การแสดงจะค่อนข้างยาวก็ตาม

ต้องยอมรับว่าการแปลงบทของอรุณอัมรินทร์จากเรื่อง Angel Street (ของ Patrick Hamilton) ออกมาให้อยู่ในบริบทของไทยนั้น ทำได้สวยงามและลงตัวมากทีเดียวทั้งการผูกเรื่อง การใช้ภาษา การปรับเปลี่ยนเนื้อหา พื้นหลังและแกนเรื่องให้มีความเป็น “ไทย” จนแทบจะไม่เหลือเค้าของบทดั้งเดิมให้เอะใจหรือตะขิดตะขวงได้ นอกจากนี้ประเด็นแฝงที่สอดแทรกไว้ในเรื่องอย่างการวิพากษ์วิจารณ์ความแตกต่างของชนชั้น ก็ถูกหยิบมานำเสนอได้อย่างน่าสนใจ และไม่ทำให้เรื่องนั้นเขวหรือเสียจังหวะเลยแม้แต่น้อย

แต่ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าการแปลงเป็นบริบทไทยนั้นส่งผลอะไรกับผู้กำกับด้วยหรือไม่ เพราะหลาย ๆ อย่างของละครนั้นกลายเป็นเหมือนว่าได้รับอิทธิพลจากละครทีวีไทยอยู่ไม่น้อย เช่นการแสดงที่ค่อนข้างจะ “บอกใบ้” หรือ “จงใจ” มากเกินจำเป็นของตัวละครต่าง ๆ ซึ่งก็มิวายที่ใครที่หัวไวจะจับไต๋และเดาทางกันถูก ซึ่งคงจะดีกว่าถ้าการเล่าเรื่องนั้นให้เป็นธรรมชาติและให้คนดูตกตะลึงไปพร้อม ๆ กับตัวละคร แทนที่ตัวละครจะแสดงอาการตื่นตกใจ โกรธแค้นหรืออิจฉาแบบล้นเวทีจนไม่มีพื้นที่ให้จิตนาการของคนดูเข้าไปเติมและรู้สึกไปกับมัน

และหากจะว่าไป “อรุณอัมรินทร์” ก็เดินเรื่องคล้าย ๆ กับละครไทย อย่างปริศนาที่ค่อนข้างจะมีการบอกใบ้และหลอกล่อ (แต่เดาได้) ตัวละครผู้อยู่เบื้องหลังที่จะเซอร์ไพรส์ (มั้ง) และตอนจบที่มีตำรวจมา (ตามสูตร) เรียกว่าแฟน ๆ ละครไทยอาจจะเดาเรื่องได้กันตั้งแต่ยังไม่จบองก์หนึ่งเลยด้วยซ้ำ แต่ถึงแม้อาจจะฟังดูน่าเบื่อ มันก็เป็นสูตรสำเร็จที่ประสบความสำเร็จมาหลายสิบปีในวงการบันเทิงบ้านเมืองเรา และแน่นอนกับละครเรื่องนี้ก็เช่นกัน

อย่างไรซะ ส่วนหนึ่งที่ต้องขอชมเชยเป็นพิเศษคือ Production Design ของเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นทั้งฉาก แสง และ เสียง ที่เร้าบรรยากาศความน่าสะพรึงกลัวให้กับเรื่องผ่านเทคนิคต่าง ๆ จนทำให้ความสดและความรู้สึกร่วมซึ่งเป็นเอกลักษณ์สำคัญของละครเวทีนั้นถูกนำมาใช้อย่างเต็มที่และดึงให้คนดูต้องมีเผลอที่จะเสียวสันหลังวาบไปบรรยากาศได้

ด้านการแสดงนั้น ดร.วรรณขวัญ พลจันทร์ ในบทน้อม ดูจะเป็นนักแสดงที่เจนเวทีที่สุดและทำให้เวทีดูกระชุ่มกระชวยอยู่ตลอดเวลา ในขณะที่นักแสดงรุ่นเล็กอย่างพีระพัชร ทัพวงศ์ (เจตน์) สิริมนต์ มีสัมฤทธิ์ (พุดน้ำบุษย์) และ ธูปเทวี สงวนหงส์​ (พุดซ้อน) ก็แสดงความสามารถออกมาได้ดี เพียงแต่คงต้องอาศัยการขัดเกลาทางด้านประสบการณ์อีกนิดเพื่อให้การแสดงของพวกเขานั้นคมกริบกับบทบาทที่ได้รับกว่านี้ อีกทั้งคงต้องฝากไปถึงสิรพัชชานัทน์ ศรีเพชร ผู้กำกับ ถึง Acting Direction ในการเล่าเรื่องนี้ ที่หากปล่อยให้นักแสดงเป็นธรรมชาติโดยที่ไม่ต้อง “พยายาม” แสดงเจตนาแฝงในใจออกมานั้น คงทำให้การแสดงดูลื่นไหลขึ้นไปอีก

สำหรับผู้เขียนแล้ว “อรุณอัมรินทร์” ถือเป็นละครฝีมือของนักศึกษาที่ดูดีเลยทีเดียว จากส่วมผสมของงานสร้างตลอดไปจนถึงการแสดงและคุณภาพของละคร อาจจะมีจุดให้ติบ้าง แต่ก็มีจุดให้ชมพอจะหักล้างกันได้ และที่สำคัญคือการทำให้คนดูหลายคนอาจจะต้องทบทวนคำว่า “ละครนักศึกษา” ใหม่ เพราะมันก็เข้าใกล้กับละครอาชีพเข้าไปทุกวัน ๆ แล้ว

และถ้าถามผมว่าคุ้มไหมกับการเสียเวลาเดินทางไปดูละครถึงรังสิตกับละครเวทียาวสองชั่วโมงครึ่ง ผมว่ามันก็คุ้มค่าอยู่พอสมควรเลยนะ

พระนิพนธ์ของสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชเล่มนี้นั้นอาจจะเป็นหนังสือที่พูดอธิบายเรื่องกฏแห่งกรรมได้อย่างเรียบง่าย ไม่ซ้บซ้อน แต่ลึกซึ้งมากที่สุดเล่มหนึ่ง โดยภาษาที่ใช้นั้นเป็นภาษาที่ง่ายต่องการทำความเข้าใจ และมีการ “ย่อย” ให้สารของธรรมที่ต้องการบอกต่อกับผู้อ่านนั้นอยู่ในสภาพที่ซึมเข้าสมองและจิตใจได้อย่างรวดเร็ว

เนื้อหาหลัก ๆ ของหนังสือ “ชีวิตนี้สำคัญนัก” นั้นว่าด้วยเรื่องความสำคัญของชีวิตนี้ที่เรามีโอกาสได้ประสบกับกรรมต่าง ๆ ตามวัฏจักรของกรรมที่ทับซ้อนมาจากอดีต ทั้งชาตินี้หรือชาติไหน ๆ และชี้ให้เห็นว่าชีวิตนี้สำคัญเพียงไรที่จะหลุดพ้นหรือบ่วงกรรมเหล่านี้ได้ (คำว่าหลุดพ้นนี้หมายถึง “หลุด” ไม่ใช่ “หนีพ้น”) ซึ่งนี่น่่าจะเป็นส่วนหนึ่งที่ดีสำหรับคนที่อยากจะหันมามองว่าทุกข์และสุขที่เกิดขึ้นกับชีวิตนี้มีเหตุจากอะไร และกฏแห่งกรรมที่ไม่มีผู้ใดสามารถหนีพ้นได้นั้นมีจริงหรือไม่ หรือเพราะเหตุใดเราถึงไม่เห็นผลของกรรม (แบบที่เราบอกว่าทำดีแล้วไม่ได้ดี หรือทำชั่วได้ดีซะงั้น)

งานพระนิพนธ์ของสมเด็จพระญาณสังวรนั้น มักเป็นงานที่มีลักษณะที่อ่านง่าย คิดตามได้ง่าย และเข้าใจกับมันได้ง่าย ซึ่งแน่นอนว่ามันเลยเป็นสาเหตุที่ทำให้หนังสือธรรมะของท่านจึงเป็นหนังสือธรรมะที่ควรมีติดไว้ประจำบ้านเช่นนั้นแล

หลายคนอาจจะไม่รู้ว่า Christopher Nolan คือผู้กำกับของ The Dark Knight ที่ฮิตถล่มทลาย และอีกหลายต่อหลายคนไม่รู้ว่า Christopher Nolan นั้นไม่ได้ดังจากหนัง Super Hero อย่าง Batman Begin แต่เขาดังตั้งแต่สมัยหนังอินดี้สุดแหวกและโดนใจคอหนังอย่าง Memento ซึ่งสำหรับบรรดาคอหนังจะทราบอันดีถึงเอกลักษณ์หนังทีี่เป็น Original ของ Nolan ว่าจะเต็มไปด้วยความลึกลับ ซับซ้อน แต่แฝงไว้ด้วยความคิดที่เฉียบคมและน่าทึ่งอยู่เสมอ ๆ

แน่นอนว่าหลังจากโปรเจคหนังหลัง ๆ ของเขาทุกเรื่องทำรายได้ถล่มทลายและกลายเป็นผู้กำกับชื่อดัง เขาก็ได้สิทธิ์ในการบรรเลงจินตนาการของเขาอีกครั้ง ซึ่ง Inception คือหนังที่เขาเล่าว่าเป็นหนังก้นกรุ (แบบเดียวกับที่คาเมรอนบอกว่าเป็นหนังในลิ้นชักของเขานั่นแหละ) และวันนี้เขามีโอกาสทำให้มันเป็นจริง ซึ่งมันก็เจ๋งสมกับที่เขาบ่มเพราะมันไว้จนสุกหง่อมแล้วจริง ๆ !!

Inception เป็นหนัง Sci-Fi / Action / Thriller (เป็นส่วนประกอบที่เจ๋งไหมล่ะ) ว่าด้วยเรื่องสมมติ (?) เมื่อเทคโนโลยีสามารถทำให้คนสามารถเข้าไปเชื่อมโยงกับความฝันของคนอื่น ๆ ได้ ซึ่งในความฝันนี้แหละ ที่จะทำให้คนนอกสามารถเข้ามาดูความลับ หรือ “ข้อมูล” ที่ถูกซ่อนไว้ในจิตสำนึกและจิตใต้สำนึก ภารกิจจารกรรมความลับเหล่านี้เป็นหน้าที่ของจารชนอย่าง คอร์บ (ลีโอนาโด ดิคาร์ปริโอ) และเหล่าทีมงานของเขา แต่แล้ววันหนึ่ง ภารกิจของพวกเขาก็เปลี่ยนไปจากที่ต้อง “ขโมย” แต่ต้องเป็น “ฝังความคิด” (Inception) ให้กับเจ้าของความฝัน ซึ่งนอกจากภารกิจนี้อยู่บนมุมมองที่ “ยากเกินกว่าจะเป็นไปได้” แล้ว ปริศนาและความลับของคอร์บก็เป็นเหมือนภัยมืดที่ทำให้ภารกิจดังกล่าวยากขึ้นไปอีก

จะว่าไปแล้ว ความคิดอันอัศจรรย์ของ Nolan ก็นับว่าสุดบรรเจิดกันอยู่แล้ว นับตั้งแต่พล็อตเก๋ ๆ ไอเดียและความคิดของ Sci-Fi ที่ล้ำชนิดคาดไม่ถึงกัน แต่บทหนังก็ฉลาดมากพอที่จะยัดเยียดความคิดให้เราเชื่อและเออออตามไปกับมันได้ภายในครึ่งชั่วโมงแรกด้วยวิธีการต่าง ๆ นานา ตั้งแต่คำพูด การลำดับความคิด หรือแม้แต่ภาพ ซึ่งเชื่อเถอะว่าถ้าใครพลาดครึ่งชั่วโมงแรก ก็คงเตรียมหลงทางอยู่ในหนังของเขาชนิดหาทางออกไม่เจอไปอีกสองชั่วโมง

เพราะอะไรน่ะหรือ? เพราะบทหนังเรื่องนี้สำคัญมากในการปูพื้นฐานให้คนเข้าใจ Fictional Truth ของเรื่อง ซึ่งถ้าเราไม่สามารถเข้าใจ (หรือพอที่จะเข้าใจบ้าง) ก็คงเป็นการยากที่จะเข้าใจเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นตามมาชนิดลึกลับ ซ้อนทับกันไปมาให้งงแล้วงงอีกเป็นแน่

นอกจากไอเดียเจ๋ง ๆ ของ Nolan แล้ว บทหนังก็ยังคมกริบแบบเดียวกับหนังเรื่องก่อน ๆ ที่ Nolan ได้ร่วมเขียนบทด้วย (The Dark Knight, The Prestige) มีการวางเงื่อนงำ ปริศนาต่าง ๆ แบบค่อยเป็นค่อยไป มีหักมุมหรือสร้าง Surprise ระหว่างเรื่อง ก่อนค่อย ๆ ใบ้ให้ผู้ชมรู้ และเปิดเผยให้ทึ่งไปพร้อม ๆ กัน (แม้มันอาจจะไม่หักมุมชนิดตกเก้าอี้ก็ตาม) ซึ่งกลวิธีแบบนี้ก็จะเห็นบ่อย ๆ ให้หนังของเขา และการใส่ใจและโฟกัสไปที่การเล่าเรื่องนี่แหละ ที่เป็นเสน่ห์สำคัญที่ผู้ชมหลายคนชื่นชอบหนังของเขาเป็นพิเศษ

สิ่งหนึ่งที่น่าคิดไม่น้อยจากหนังคือประเด็นการแยกแยะระหว่างความฝันและความจริงของคนที่ได้เข้าไปสัมผัสความฝันในแบบที่ “ควบคุมได้” โดยโลกที่จินตนาการสามารถสร้างได้นั้นกลายเป็นสิ่งที่ปรารถนา และกลายเป็นบ่วงที่ทำให้หลายคนแม้แต่คอร์บเองก็ต้องพลาดพลั้งถอนตัวไม่ขึ้น ซึ่งกลายเป็นคำพูดเด็ด ๆ ว่า “ตื่นกลับไปโลกความจริง” นั้นจริง ๆ แล้วคือกลับไปสู่โลกไหนกันแน่

การที่หนังมีความลึกลับซับซ้อนหลายชั้น ทำให้การลำดับและตัดต่อภาพนั้นต้องมีจังหวะที่เฉียบคมมาก ๆ ซึ่ง Inception ก็เป็นหนึ่งในหนังที่ลำดับและตัดต่อออกมาได้ดีถึงดีมาก และมีส่วนสำคัญในการสร้างให้หนังดูตื่นเต้น รวดเร็วและลุ้นระทึกอยู่ตลอด พร้อม ๆ กับเพลงประกอบฝีมือของ Hans Zimmer ที่ทำให้หนังรู้สึกบีบคั้น ตึงเครียด แต่ก็ดู “อลังการ” ไปพร้อม ๆ กัน

ในส่วนด้านการแสดงของบรรดานักแสดงนั้น ก็นับว่าลีโอนาโด ได้รับบทที่ค่อนข้างท้าทายและสร้างภาพเท่ห์ ๆ ของเขาในมาดของจารชนที่มาพร้อมกับฉาก Action สไตล์ James Bond และบท Drama เล็ก ๆ (แต่ไม่ได้้เยอะพอจนจะน่าจดจำเมื่อเทียบกับบทบู๊) นอกจากนี้เราก็ยังได้ชมนักแสดงหลายคนในบทที่แปลกออกไปอย่าง Ellen Page (Juno) หรือ Ken Watanabe

โดยส่วนตัวแล้ว หนังเรื่องนี้ยังคงความเจ๋งสไตล์ Nolan ไว้อย่างครบครัน แถมเหมือนเขาได้เรียนรู้เทคนิคต่าง ๆ จากการกำกับหนังเรื่องก่อน ๆ แล้วเอามาผสมให้ Inception กลายเป็นหนังที่ครบสูตรตั้งแต่บทที่ดี เทคนิคภาพเท่ห์ และแอคชั่นมันส์ ๆ แต่ก็ยังมีข้อเสียคล้าย ๆ กับงานอย่าง Memento ที่คนจะเดินออกมาจากโรงแล้วถามกันว่า “รู้เรื่องไหม?” “สรุปไอ้นั่นคืออะไร” ฯลฯ อันเกิดจากการที่ผู้ชมหลาย ๆ คนตามเรื่องและความสลับซับซ้อนของหนังไม่ทันนั่นเอง

เรียว กิตติกร นับว่าเป็นหนึ่งในผู้กำกับที่ทำหนังได้ “แนว” และมีเอกลักษณ์มากที่สุดคนหนึ่ง โดยเฉพาะการผสมเสียงหัวเราะเข้ากับเรื่องราวดี ๆ ประทับใจให้ Feel Good ได้อย่างลงตัว ตั้งแต่ในเรื่องก่อน ๆ เช่น การหัวเราะบนสถานการณ์เครียดและกดดันอย่าง “เมล์นรกหมวยยกล้อ” หรือ ขำ ๆ กับความน่ารักแต่แอบดุดันจริงจังอย่าง “ดรีมทีม” ซึ่งในหนังล่าสุดของเขา “เราสองสามคนนั้น” เขาก็ยังคงพาเราไปสนุกและขำขันกับเรื่องราวดี ๆ ให้มีรอยยิ้มอยู่ตลอด และหนังล่าสุดเรื่องนี้ ต้องนับว่าเขาลดความซีเรียสลงไปเยอะ และทำให้หนังดูง่ายและเพลินกว่าเรื่องก่อน ๆ มากทีเดียวเชียว

เรื่องราวของ “เราสองสามคน” นั้นเป็นเหมือนบันทึึกการเดินทางจากประเทศไทยสู่ดินแดนอินโดจีน ซึ่งหากทริปนี้เป็นปรกติ “ส้มฉุน” (เจ มณฑล) ก็คงไม่มีอะไรมากมายนอกจากขับรถไปเรื่อย ๆ เพียงแต่ว่าครั้งนี้มีสองสาวที่ “พิเศษ” อย่าง “สุนทรีย์” (พลอย รัตนรัตน์) สาวหูตึง กับ “เต๋อ” (ยิปโซ รมิตา) สาวตาสั้นสุด ๆ ติดรถมาด้วย แล้วเหตุการณ์เข้าใจผิดจากความ “พิเศษ” นี่แหละ ที่ทำให้ความสัมพันธ์รักสามเส้าก็เกิดขึ้น เมื่อสุนทรีย์คิดว่าส้มฉุนแอบชอบตน พร้อม ๆ กับที่เต๋อก็คิดว่าตัวเองก็ถูกส้มฉุนชอบด้วยเช่นกัน แต่ทั้งสองคนกลับไม่รู้แน่ชัดจริง ๆ ว่าส้มฉุนคิดอะไร (และกับใคร) กันแน่ ซึ่งเหตุอลวนนี้แหละที่ทำให้เรื่องมันยุ่งเหยิงและอีรุงตุงนังพร้อม ๆ กับรอยยิ้มจนจบเรื่อง

ประเด็นสำคัญของเรื่องคงไม่พ้นเรื่อง “การสื่อสาร” อันจะเห็นได้อย่างโต้ง ๆ จากข้อจำกัดและปัญหาของตัวละครต่าง ๆ ตั้งแต่นางเอกสองคนที่ทั้งฟังไม่ชัด แล้วก็มองไม่ชัด ตลอดไปจนถึงพระเอกที่ก็ “ทำอะไรไม่ชัดเจน” จนกลายเป็นปัญหาเมื่อสารที่ต้องการสื่อหรือต้องการบอกนั้นไม่ได้ถูกส่งไปถึงผู้ที่้ต้องการบอก หนังมีจุดใบ้หลายจุดที่พูดเรื่องนี้ ตั้งแต่การชี้ให้เห็นถึงปัญหาผลพวงจากการที่เข้าใจสารผิด ไปจนถึงบทแทรกเล็ก ๆ อย่างที่รุ่นพี่ถามส้มฉุนหลายครั้งว่าอะไรยังไง แต่ส้มฉุนก็ไม่เคยแถลงไขให้ชัดเจน จนทำให้ใคร ๆ ก็ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น (เช่นเดียวกับผู้ชมที่ก็งง ๆ ด้วยว่าสุดท้ายส้มฉุนคิดอะไรกันแน่)

โดยส่วนตัว ผมว่าบทหนังของเราสองสามคน เป็นบทหนังตลกดี ๆ แบบฉบับของเรียว กิตติกร ที่ปรับให้ย่อยง่ายขึ้นกว่าเรื่องก่อน ๆ ซึ่งเป็นผลมาจากการหยิบประเด็นง่าย ๆ แถมมีการเปรียบเปรยที่ค่อนข้างเห็นชัดจนไม่ต้องคิดหลายตลบหรือตีความอะไรให้ลึกซึ้งนัก นอกจากนี้วิธีการเล่าของเราสองสามคนยังเป็นอะไรที่เรียบง่าย ซื่อตรง และเป็นธรรมชาติเอามาก ๆ โดยไม่รู้สึกว่ามีอะไรที่เสแสร้งหรือจงใจปั้นแต่งเพื่อเอาอกเอาใจผู้ชม นอกจากนี้บทตลกต่าง ๆ ที่วางไว้นั้นค่อนข้างจะถูกจังหวะเอามาก ๆ แถมเป็นบทที่ตลกโดยธรรมชาติหาใช่การยัดเยียดหรือสร้างมุกตลกแบบคาเฟ่ดูถูกรสนิยมคนดูแต่อย่างใด

เสน่ห์ที่สำคัญอีกอย่างของหนังเรื่องนี้คือการทำให้หนังเป็น Road Movie ที่เล่าเรื่องการผจญภัย การเติบโต การเปลี่ยนแปลงของตัวละครไปพร้อม ๆ กับโลเคชั่นที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ซึ่งทำให้ผู้ชมที่นั่งอยู่ก็เหมือนร่วมเดินทางไปกับคณะทัวร์และแอบเรียนรู้ตัวละครไปพร้อม ๆ กัน ซึ่งตรงนี้ก็ต้องขอชมการกำกับและถ่ายภาพพอสมควร ที่ทำให้ทริปนี้ของเหล่าตัวละครนั้นเต็มไปด้วยภาพที่สวยงามและน่าจดจำมากทีเดียว และเมื่อผนวกกับดนตรีและเพลงประกอบนั้น ก็ทำให้เราสองสามคนไม่เป็นเพียงแค่หนังที่ว่าด้วยเรื่องความสัมพันธ์ของคน แต่กลายเป็นเหมือนหนัง Adventure ดี ๆ อีกเรื่องหนึ่งไปพร้อม ๆ กัน

อีกจุดหนึ่งที่น่าชื่นชมผู้กำกับอยู่ไม่น้อย คือการดึงเสน่ห์ของตัวละครให้ออกมาผ่านนักแสดง ซึ่งทำให้คนดูรู้สึกหลงรักกับตัวละครแทบทุกคน ไม่ว่าจะเป็นตัวละครหลัก หรือตัวละครรอง (แม้กระทั่งตัวประกอบเองก็ตาม) โดยแต่ละคนนั้นก็มีความเป็นธรรมชาติ ดูเป็นผู้เป็นคน และทำให้หนังกลายเป็นหนังที่ “เบา” และ “รู้สึกดี” อยู่ตลอดเวลา

โดยส่วนตัวแล้ว เราสองสามคนเป็นหนังที่ค่อนข้างน่ารัก กระหนุงกระหนิง และเพลิน ๆ เอามากทีเดียว แม้ว่าโดยเนื้อและแกนของเรื่องจะไม่ได้หนักหน่วงและลึกซึ้งอะไร แต่กับภาพรวมของหนังแล้ว มันเป็นหนังที่เราจะรู้สึกดีตลอดการชมซึ่งเป็นผลจากองค์ประกอบทั้งหมด ตั้งแต่ บท ภาพ นักแสดง และดนตรีประกอบ ซึ่งนี่เป็นดัชนีที่วัดได้อย่างดีถึงคุณภาพของหนัง

แม้มันอาจจะไม่ใช่หนังที่ดราม่าหรือสร้างความประทับใจแบบน้ำตาตกใน แต่เชื่อเถอะว่ามันเป็นหนังที่ดี และทำให้คุณอิ่มเอมกับความสุขใจอย่างเต็มอิ่มเลยทีเดียว

ผมมักพูดกับคนหลายคนว่าละครเวทีที่ดีไม่ต้องเอาเรื่องราวใหญ่โตมากมายมาทำให้ดูตูมตามกันหรอก แค่เอาเรื่องง่าย ๆ แล้วลงลึกไปกับมันก็เพียงพอแล้ว ซึ่งเหมือน รักสยามสถานี ละครเวทีเรื่องล่าสุดจากกลุ่มละครเสาสูง ก็เอาเรื่องราวง่าย ๆ ที่ลอยผ่านเราไปอยู่ทุกวี่ทุกวันมานำเสนอ แถมขยายด้วยการทำเป็นละครเพลงมิวสิคคัลด้วยรูปแบบเก๋ไก๋ชนิดไม่อายละครวิกใหญ่ ๆ กันเลยทีเดียว

เรื่องราวของ รักสยามสถานี เริ่มเมื่อ ทุย ชายหนุ่ม (ปลาย ๆ) ได้เจอะเจอกับ หวาน สาวสวยวัยรุ่น แล้วก็พบว่ารักเธอเข้าเต็มอก แต่ด้วยบุคลิกและนิสัยของเขานั้นดูท่าทางจะไม่เอาอ่าวด้านการจีบหญิงเพื่อให้ประสบความสำเร็จในรักเอาเสียเลย เขาเลยสร้างตัวตนอีกคนหนึ่งขึ้นมาภายใต้ชื่อว่า “กูรู” ซึ่งจะเป็นคนสอนและไกด์เขาว่าการจีบหญิงให้สำเร็จพร้อม ๆ กับสนุกในความสัมพันธ์หญิง-ชายซึ่งอ้างด้วยคำว่า “รัก” นั้นคืออะไร ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป ทุยก็ได้กลายเป็นแฟนหวานจริง ๆ จากความสามารถของกูรูที่คอยสร้างคะแนนจากพฤติกรรมของชายแบบที่เห็นกันในคู่มือสอนจีบหญิงนั่นแหละ แต่ผลข้างเคียงที่ตามมาคือตัวตนของทุยที่ค่อย ๆ เปลี่ยนไป จากชายที่ดูสุภาพ ใสซื่อ กลายเป็นหนุ่มที่ดูเจนจัด กร้านโลก และไม่ได้มองความรักสวยงามแบบที่เคยถวิลหาอีกต่อไป อีกทั้งไม่ได้ปฏิบัติกับหวานแบบเมื่อครั้นที่เขาปราถนาเธอในดีต แล้วในท้ายที่สุด พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของเขานั้นก็ทำให้เขาต้องรับผลที่เขาก่อขึ้น

ว่ากันด้วยเรื่องบท รักสยามสถานี นับว่าเป็นบทละครเพลงที่มีหลายมิติอยู่ค่อนข้างมาก มีแก่นและมุมมองเยอะให้คนดูเลือกจับตามวุฒิภาวะของคนดู ตั้งแต่การมองด้วยการพิจารณาเรื่องความสัมพันธ์ของชาย-หญิง จิตวิทยาของมนุษย์ ปรัชญาเรื่องความรัก ตลอดไปจนถึงมองในแง่วิทยาศาสตร์เรื่องของการสร้างตัวตนอีกตัวตนหนึ่งขึ้นมา (หรือที่หลายคนเรียกว่า Invisible Friend นั่นแหละ) ซึ่งต้องนับว่า กิตติ มีชัยเขตต์ ผู้กำกับและเขียนบทสามารถนำทุกอย่างมารวมกันเป็นเนื้อเดียวได้อย่างน่าทึ่งอยู่ไม่น้อย เพราะนอกจากจากจะผสมและเข้ากันได้แล้ว ยังกลมกลืนและแบ่งน้ำหนักของแต่ละมิติได้อย่างลงตัว มีการเลือกใช้คำและภาษาที่สามารถตีความได้ทั้งแบบผิวเผิน หรือจะตีแบบลึกซึ้งก็ได้ อีกทั้งบทเพลงต่าง ๆ ที่นำมาเป็นองค์ประกอบหลักของเรื่องนั้น ก็ยังสอดคล้องและรับกับแก่นเรื่องหาใช่เพลงที่ร้องขึ้นมาเพียงเพื่อเอาความไพเราะเท่านั้น

ในมุมหนึ่งที่หลายคนอาจจะเห็นชัดเป็นพิเศษคือเรื่องจิตใจของเพศชายซึ่งเป็นตัวละครหลัก ที่จะพยายามหาวิธีเอาชนะเกมของความรัก ไม่ว่าจะหาวิธีมาเอาใจ สร้างและเรียกคะแนนจากฝ่ายหญิง ซึ่งมักจะสวนทางกับจริยธรรมและสิ่งที่ “ควรจะเป็น” ดังเช่นที่ทุย ซึ่งเป็นเหมือนความบริสุทธิ์ใสซื่อไม่เคยเห็นด้วยกับ กูรู ที่รู้ดีว่าต้องใช้มุกอย่างไรถึงจะได้ความรักจากหญิงสาว ซึ่งนี่ก็เป็นเสมือนภาพเปรียบว่าในความสัมพันธ์นั้นเราจะเลือกใช้อะไรเข้าหาอีกคน จะใช้สมองที่คิดวิธีเอาชนะ หรือจะใช้หัวใจที่เอาความจริงใจยื่นให้ (แต่ก็น่าแปลกที่อีกฝ่ายมักพ่ายกับอย่างแรกแล้วปฏิเสธอย่างหลังซะงั้น)

ช่วงหนึ่งของบทที่ผู้เขียนชอบ คือช่วงที่กูรูทำการตกลงกับทุยว่าถ้าเขาสามารถทำให้ทุยจีบหวานติด ทุยจะต้องยอมให้เขาควบคุมทุยแบบเต็มรูปแบบ ซึ่งจุดนี้สามารถตีความได้หลายตลบอยู่ไม่น้อย อย่างหนึ่งที่พอจะเห็นได้ชัดคือ ธรรมชาติของชายที่แรกอาจจะมีหัวคิดยับยั้งชั่งใจ แต่เพราะสันดานดิบเลยทำให้เลือกอีกทาง ครั้นพอสันดานดิบได้ผล ก็เลยไม่ได้เกิดการคิดยับยั้งชั่งใจอีกเลย และนั่นก็เป็นสิ่งที่หลาย ๆ คนในสังคมเป็น จนมิวายที่ผู้หญิงต้องประนามว่ามันเป็น​ “สันดานชาย” ไปเสียแล้ว

นอกจากนี้ ในบทของรักสยามสถานียังเต็มไปด้วยอารมณ์ขันต่าง ๆ ไม่ว่าจะมุกตลกเสี่ยว ๆ หรือการเสียดสีเรื่องจริงที่เรา ๆ รู้กันอยู่แต่อาจจะไม่พูดออกมา ซึ่งก็ต้องยอมรับว่าผุ้เขียนบทนั้นผสมและแต่งแต้มมันให้ละครกลายเป็นละครที่ดูรื่นรมย์ สดใส และสนุกอยู่ตลอด จนผู้ชมอดไม่ได้ที่จะนั่งยิ้มหรือหัวเราะออกมากับการกระทำและบทสนทนาต่าง ๆ

ส่วนสำคัญที่ช่วยให้ละครเรื่องนี้ดูสนุกอย่างมากคือนักแสดงหลักทั้งสามคน ที่สร้างความเซอร์ไพรส์ให้กับคนดูอยู่ไม่น้อย ตั้งแต่ฝีมือการแสดงตลอดไปจนถึงการร้องเพลงในเรื่อง ตั้งแต่ รณชาติ บุตรแสนคม กับบทของทุยที่ทำให้เราต้องอึ้งกับเสียงร้องเพลงแนวลูกทุ่งของเขา หรือวสุธิตา ปุณวัฒนา กับบทของหวานที่ทำให้หลาย ๆ คนหลงเสน่ห์กับเสียงใส ๆ พร้อมกับการแสดงที่มีเสน่ห์ของเธอ และ กนต์พร เตโชฬาร กับบทของ กูรู ที่ดูมีสีสัน เต็มไปด้วยชีวิตชีวา พร้อมกับพลังการแสดงที่เอ่อล้น ซึ่งทั้งสามคนนั้นรับส่งจังหวะได้อย่างเข้าขากันดีเยี่ยม และการแสดงดูไหลลื่นไม่มีเคอะเขินติดขัดแม้ว่าจะอยู่ในรูปแบบของละครเพลงก็ตาม

ปัจจัยหนึ่งที่ทำให้การดูละครเรื่องนี้สนุกมาก คือการที่ขนาดของโรงละคร (Blue Box Studio) นั้นไม่ได้ใหญ่มาก ทำให้ความใกล้ชิดของการแสดงกับผู้ชมนั้นค่อนข้างมากและทำให้ดูทุกองค์ประกอบของละครนั้น “ทั่วถึง” กับคนดู เช่นเดียวกับวงดนตรี ซึ่งกำกับโดย คานธี อนันตกาญจน์ นั้นมีความ “สด” กับผู้ชมค่อนข้างเยอะ เมื่อเทียบกับการดูโรงละครโรงใหญ่ที่ใช้ “ความดัง” กลบ “ความสด” ลงไป

แต่ก็ไม่ใช่ว่าละครเรื่องนี้ดีเยี่ยมจนไม่มีอะไรต้องปรับปรุง เพราะมีบางจุดที่อาจจะไม่เวิร์คอยู่บ้าง เช่นฉากซึ่งใช้การฉายโปรเจคเตอร์รูปภาพสถานที่ประกอบ ซึ่งโดยไอเดียนั้นก็เก๋และน่าจะออกมาดี แต่ด้วยสถานที่และพื้นซึ่งจะกลายเป็นฉากรองรับนั้นไม่ได้อยู่ในระนาบที่เหมาะกับเป็นจอรับภาพ ทำให้สิ่งที่ผู้ชมเห็นนั้นก็เลยเป็นอะไรที่ตะขิดตะขวงใจอยู่ไม่น้อย นอกจากนี้ ในบางช่วงของละครนั้นรู้สึกว่าผู้กำกับจะมีของที่ต้องการบอกเล่าเยอะมากอยู่ จนทำให้สารที่ผู้ชมได้รับนั้นล้นหรือเกินจำเป็นอยู่บ้าง เช่นในช่วงท้ายที่เหมือนจะพยายามใช้เวลากับการอธิบายปรัชญาความรักเยอะเกินจำเป็น ทำให้จังหวะและ “ทำนอง” ของละครซึ่งเลี้ยงมาดี ๆ ดูเหมือนถูกยืดออกและไม่ได้จบลงในจังหวะที่ควรจะจบ และนั่นจะกลายเป็นผลกระทบกับคนดูที่อารมณ์อาจจะค้าง หรือ “ไม่สุด” ไปเสียนี่

อย่างไรซะ รักสยามสถานี เป็นละครเพลงที่ดูสนุกเอามาก ๆ แม้ว่าจะไม่มีอะไรโฉ่งฉ่างตระการตา แต่การที่ละครเลือกตัดความฟุ้งเฟ้อออกไป ทำให้ละครนี้เหลือแต่สิ่งที่เรียกว่า “เนื้อดี” แถมมีเนื้อหาสาระที่ค่อนข้างจะแน่นปึ้กอยู่ ถ้าใครที่ผ่านประสบการณ์ความรักมาไม่ว่าจะหญิงหรือชาย ก็คงมีหลายฉากหรือหลายคำพูดที่จะ “โดนใจ” กันไปกันเลยทีเดียวเชียว

ถามผมแล้ว นี่อาจะเป็นโปรเจคหนังที่ดูคงเส้นคงวาตั้งแต่ตัวอย่างหนังจนถึงจนเครดิตหนังขึ้นก็ว่าได้ ถามว่าคืออย่างไร ก็คือการนำซุปเปอร์สตาร์ที่เริ่มจะโรยราตามวัยและพ้นจุดสูงสุดของการแสดงมาประกบคู่กันอย่าง Camron Diaz และ Tom Cruise มาเรียกเรตติ้งด้วยหนัง Action Comedy ด้วยพล็อตตลาด ๆ และเข้ากับลุคของทั้งคู่ (ในกรณีถ้าคนจะจำภาพพวกเขาจาก Mission Impossible และ Charlie’s Angels น่ะนะ) ผลลัพธ์มันก็ได้หนังตลาด ๆ เพลิน ๆ แต่ไม่ได้มีอะไรตื่นเต้นเร้าใจและสร้าง Surprise ให้ผู้ชมเท่าไรหรอกพล็อตง่าย ๆ ของ Knight & Day คือ จูน หญิงสาวที่น่าจะมีชีวิตปรกติธรรมดาทั่วไป แต่บังเอิ๊ญ บังเอิญได้ไปเจอกับ รอย สายลับที่ตกเป็นเป้าหมายด้วยข้อหาขโมยนวัตกรรมสุดยอดของโลกไป ซึ่งนั่นกลายเป็นจุดเปลี่ยนชีวิตของจูนที่ต้องเข้าไปพัวพันกับจารชนซ่อนเงื่อน (ที่ไม่ค่อยจะงำ) และแผนซ้อนแผน (ที่เดาออกตั้งแต่ 30 นาทีแรกของเรื่อง) ก่อนจะไปถึงตอนจบแบบแฮปปี้เอนดิ้ง (พร้อมกับการตัดและยัดบทสรุปแบบตีหัวเข้าบ้านและไม่มีปีี่มีขลุ่ย)

ในเนื้อเรื่อง เหมือนหนังจะไม่มีอะไรให้ต้องลุ้น ให้เดามากนัก เราเลยต้องหันไปหาความสนุกกับมุกตลก (บ้าง) ของหนัง พร้อมกับเสน่ห์ในการเล่นบทตลกของสองนักแสดงนำ อย่างไรก็ตาม ที่อาจจะดูละเหี่ยใจอยู่คืออายุและวัยของนักแสดง พร้อมกับเทคโนโลยีภาพชัดของกล้องปัจจุบันที่ยิ่งทำให้เราได้เห็นว่าพวกเขาแก่ลงไปมากขนาดไหนเมื่อเทียบกับหนังในความทรงจำเมื่อครั้นที่ยังเต่งตึงอยู่

เอาเถอะ ยังไง Knight and Day ก็เป็นหนังตลาด ๆ ที่อย่าไปคาดหวังอะไรกับมันเยอะ เป็นหนังประเภทถ้าไม่รู้จะดูอะไรฆ่าเวลา ก็หยิบมาดูได้ไม่เสียหาย ไม่มีอะไรที่น่าเกลียดหรือดูไร้รสนิยม เพียงแต่มันก็ไม่ได้จัดจ้านหรือดูแล้วรู้สึกครั่นคร้ามไปกับมันเลยแม้แต่น้อย

“คือผู้อภิวัฒน์” น่าจะเป็นหนึ่งในละคร “ตำนาน” ของประวัติศาสตร์ละครเวทีไทย ตั้งแต่การที่เป็นบทละครดั้งเดิมโดยคนไทยที่ถูกหยิบนำมาสร้างใหม่ครั้งแล้วครั้งเล่ามากที่สุดเรื่องหนึ่ง จนไปถึงบทบาทของละครต่อการเมืองและสังคมที่เห็นได้อย่างชัดเจน ซึ่งนอกเหนือจากสถิติต่าง ๆ แล้วนั้น สิ่งที่พระจันทร์เสี้ยวการละคร ซึ่งเป็นผู้สร้างละครเรื่องนี้มาก็ยังคงคุณภาพและ “พลัง” ที่อัดแน่นไว้ในละครทุกโปรดักชั่นโดยตลอด

ซึ่ง “คือผู้อภิวัฒน์” ในวาระล่าสุดนั้น ก็ยังคงเป็นละครที่ยอดเยี่ยมและเหนือชั้นในวิธีการนำเสนอ พร้อม ๆ กับการพูดถึงเนื้อหาว่านี่คือละครที่คนไทยทุกคนในสถานการณ์บ้านเมืองปัจจุบันควรจะได้ดูอย่างยิ่ง

เรื่องราวของ “คือผู้อภิวัฒน์” คือชีวประวัติของปรีดี พนมยงค์ บรุษผู้ได้ชื่อว่ามีส่วนสำคัญกับการพลิกประวัติศาสตร์และระบอบการปกครองของประเทศไทย ซึ่ง “คือผู้อภิวัฒน์” หยิบสาระและช่วงเหตุการณ์สำคัญตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครองโดยคณะราษฏร์ พ.ศ. 2475 จนถึงเหตุการณ์สำคัญทางเมืองต่าง ๆ ที่ตามมา ผ่านทางมุมมอง (ส่วนหนึ่ง) ของปรีดีเองไปจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต ซึ่งเนื้อหาสาระสำคัญหลักคือการตีแผ่ “ความจริง” หรือที่ละครเรียกว่า “สัจจะ” ของประวัติศาสตร์ที่บางคนอาจจะรู้บ้างไม่รู้บ้าง (หรือแม้กระทั่งรู้จริงและรู้ไม่จริง) ให้ได้รับรู้กัน

กลวิธีเด่น ๆ ของ “คือผู้อภิวัฒน์” คือการใช้กลวิธีการเล่าเรื่องแบบละคร Brechtian ซึ่งมีลักษณะสำคัญคือไม่ลากหรือนำพาให้คนดูอินไปกับเรื่องราวที่เกิดขึ้น แต่มุ่งเน้นให้คนดูถอยห่างและพิจารณาเรื่องด้วยการใช้สติอย่างแท้จริง โดยละครซึ่งมีเนื้อหาทางด้านประวัติศาสตร์อยู่แล้วนั้นจะมีข้อได้เปรียบเรื่องนี้อยู่พอสมควร จึงไม่แปลกที่ถ้าผู้ชมคนใดรู้ประวัติศาสตร์มาบ้างแล้วเกี่ยวกับการเมืองไทยในยุคตั้งไข่ ก็จะทำให้ไม่ต้องสนใจว่า “อะไรจะเกิดต่อไป​” แต่มุ่งสนใจไปที่ “อะไรที่ทำให้เกิดอย่างนั้น” ซึ่งนั่นเป็นประเด็นสำคัญของเรื่องโดยแท้จริง

“คือผู้อภิวัฒน์” จึงใช้การเล่าเรื่องผ่านทางผุ้บรรยาย หรือการบอกเล่าจากตัวละครต่าง ๆ ที่ไม่ต่างจากการเล่าให้ผู้ชมฟังถึงลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ซึ่งมีการลำดับบทได้อย่างคมคาย มีการเกริ่น บอกใบ้ และกระตุ้นให้คนดูคิดตามและพิจารณาเรื่องราวอยู่ตลอดเวลาเพื่อที่จะได้รับรู้ที่มาที่ไปของหน้าประวัติศาสตร์ รวมทั้งสิ่งที่กลืนอยู่ในนั้นแต่ไม่ได้ถูกจารึกไว้ ซึ่งก็คือ “อุดมการณ์” “ความรู้สึก” และ “จุดมุ่งหมายที่แท้จริง” ของบุคคลสำคัญต่าง ๆ ในประวัติศาสตร์

นอกจากนี้แล้ว วิธีการนำเสนอของละครยังเป็นการผสมผสานของการแสดงสมัยใหม่เช่นการใช้ร่างกายหรือท่วงท่าและการเคลื่อนไหวบอกเล่าหรืออธิบายแทนที่จะหวังพึ่งเพียงแค่บทสทนาเพียงอย่างเดียว ซึ่งสำหรับโปรดักชั่นนี้ สินีนาฏ เกษประไพ ผู้กำกับทำออกมาได้โดดเด่นและสวยงามมากองค์ประกอบต่าง ๆ บทเวทีนั้นลงตัวกับบทละครและลึกซึ้งในด้านตีความตลอดไปจน “พลัง” ของภาพบนเวทีที่ผู้ชมจะได้ชม (ซึ่งนี่เป็นหนึ่งในเอกลักษณ์เด่น ๆ ซึ่งเราจะเห็นได้จากผลงานละครเวทีเรื่องอื่น ๆ ของเธอ) ซึ่ง ”คือผู้อภิวัฒน์” ในวาระนี้น่าจะเป็นตัวอย่างที่ดีมาก ๆ สำหรับนักเรียนละครที่พยายามหาคำตอบว่าบล็อคกิ้งหรือตำแหน่งของนักแสดงบนเวทีนั้นสำคัญและให้พลังกับเรื่องที่แตกต่างกันได้อย่างใด

ในส่วนของทีมนักแสดงสำหรับ​ “คือผู้อภิวัฒน์” ในวาระนี้นั้น ก็ทำหน้าที่ได้อย่างยอดเยี่ยมด้วยพลังของการแสดงรวมทั้งจังหวะการโต้ตอบและรับส่งบทไปมานั้น มีความต่อเนื่องและเฉียบคมค่อนข้างสูง ซึ่งกลายเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ละครเรื่องนี้ดูฮึกเหิมและคึกคักอยู่ตลอด

สำหรับผู้เขียนแล้ว “คือผู้อภิวัฒน์” คือหนึ่งในละครสมัยใหม่ที่มีความโดดเด่นทั้งในเชิงวรรณกรรมและเชิงศิลปะการแสดงค่อนข้างสูง และไม่น่าแปลกที่มันจะถูกนำมาแสดงครั้งแล้วครั้งเล่าโดยที่ผู้ชมดูกี่ครั้งก็จะไม่รู้สึกเบื่อ แต่กลับสัมผัสได้ถึงพลังและแรงบันดาลใจที่จะทำให้ก้าวไปสู่การเปลี่ยนแปลงชีวิตบางอย่าง เฉกเช่นกับพลังและอุดมการณ์ของคน ๆ หนึ่งที่หมายว่าจะเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้ดีขึ้นเพื่อคนไทยทุกคน

นี่อาจจะไม่ใช่ละครที่ดูแล้วรู้สึกสบาย รู้สึกยิ้มเปรมปรีย์ มีหลายช่วงที่อาจจะรู้สึกสะเทือนใจหรือกดดันมากพอสมควร แต่อย่างไรซะ ในท้ายที่สุดละครจะพาผู้ชมไปสู่จุดที่ค้นพบแสงสว่างและความหวัง และที่สำคัญซึ่งอาจจะเหมาะเจาะกับช่วงเวลาปัจจุบัน คือความหมายที่แท้จริงของ “ประชาธิปไตย” รวมทั้ง สาเหตุและสิ่งที่ต้องแลกมาเพื่อสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทยทุกคน ซึ่งผู้เขียนคิดว่าคือหนึ่งในสิ่งที่เราทุกคนควรสำรวจและคิดทบทวนกันเสียแล้วก่อนที่เราจะต้องเจอบทเรียนแสนบอบช้ำจากประชาธิปไตยที่เอามาอ้างกันอีกสักเท่าไรกัน

ประเด็นสำคัญที่ท่าน ว. วชิรเมธีหยิบมาเป็นประเด็นในหนังสือธรรมะผสมข้อคิดในการดำเนินชีวิตเล่นนี้คือเรื่องของความคิดที่เป็นเหมือนจุดเริิ่มต้นของการกระทำต่าง ๆ ซึ่งวิธีการเล่าและเรียบเรียงของท่านว. ยังคงเสน่ห์อยู่เสมอในการทำให้เราเห็นคล้อยและมองเห็นธรรมะพร้อมกับได้ทบทวนชีวิตตัวเองเราไปพร้อม ๆ กัน

ส่วนสำคัญของหนังสือมุ่งเน้นไปที่การสำรวจ “ความคิด” ของมนุษย์ว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร มีลักษณะอย่างไร ซึ่งก็ไม่วายที่มันจะคล้าย ๆ กับที่เราเคยปฏิบัติมาในยามที่หลงทางหรือหลงผิด ก่อนที่จะสรุปในต่อมาว่าการคิดที่นำชีวิตไปสู่ความเจริญนั้นควรเริ่มต้นคิดอย่างไรพร้อมกับการอ้างอิงหลักธรรมะและพุทธประวัติไปพร้อม ๆกัน

สำหรับผมแล้ว หนังสือเล่มนี้ก็ยังเป็นหนังสือที่น่าอ่าน และแนะนำให้อ่านกันเพราะเทียบกับปริมาณของ “สาระ” ที่ได้จากหนังสือกับราคาที่ต้องเสียไปนั้น ต้องเรียกว่าคุ้มเกินคุ้มจริง ๆ